Đăng nhập
Tư liệu

Tư liệu KH&CN

Nhà nghiên cứu nguyễn hữu tranh và công tác thông tin tư liệu khoa học
Ấn phẩm KHCN
Khoa học công nghệ
LÊ CÔNG
2018
Một số tài liệu bạn cần đăng nhập với tư cách thành viên thì mới có thể tải toàn văn nội dung vê theo luật sở hữu trí tuệ.
Cho phép tải công cộng

Đến Đà Lạt hầu như ai cũng biết ông Nguyễn Hữu Tranh, người đã sưu tầm, nghiên cứu tư liệu viết nên cuốn Đà Lạt năm xưa xuất bản năm 1993 và tham gia biên soạn cuốn Đà Lạt - Thành phố Cao nguyên.

Ông Nguyễn Hữu Tranh sinh năm 1939 tại thành phố Đà Lạt. Gia đình ông vốn người gốc Quảng Nam di cư vào D'ran năm 1937 và lập nghiệp tại đây. Thời niên thiếu ông theo học tại Trường Tiểu học Pháp - Việt ở D’ran. Sau đó ông được gia đình cho lên học ở Trường Trung học Yersin Đà Lạt do các giáo sư người Pháp giảng dạy. Năm 1961, ông đỗ vào Trường Quốc gia Nông Lâm Súc Sài Gòn. Sau khi tốt nghiệp kỹ sư Nông Khoa (năm 1964), ông tham gia giảng dạy môn Pháp Văn và Nông nghiệp đại cương tại Trường Quốc gia Nông Lâm Súc Bảo Lộc.

Dù tuổi đã cao, ông Nguyễn Hữu Tranh vẫn dành nhiều thời gian nghiên cứu về Đà Lạt
Dù tuổi đã cao, ông Nguyễn Hữu Tranh vẫn dành nhiều thời gian nghiên cứu về Đà Lạt

Những năm chiến tranh ác liệt, ông đã thoát ly vào cứ tham gia cách mạng.Sau 30-4-1975, ông Tranh về công tác tại Phòng Nông Lâm huyện Đơn Dương, sau đó là Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lâm Đồng. Đến năm 1982, ông tiếp tục công tác tại Ban Khoa học Kỹ thuật thuộc UBND tỉnh (nay là Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng).

Thông tin tư liệu khoa học

Lúc đầu, ông tham gia công tác phân loại tư liệu khoa học và chiếu phim khoa học kỹ thuật vào chiều chủ nhật. Năm 1983, Ban Khoa học Kỹ thuật được cấp một máy chiếu phim 35 mm. Ông tham gia Tổ chiếu phim khoa học - kỹ thuật, phim khoa học và khoa học giả tưởng. Ngoài những buổi chiếu phim tại Rạp 3/4 và sân Ban Khoa học Kỹ thuật, Tổ chiếu phim còn chiếu tại Trường Trung học Thăng Long.

Lúc bấy giờ ông phải theo xe chở hoa xuống Trung tâm Tư liệu Khoa học Tp. Hồ Chí Minh trả phim cũ và mượn phim mới. Về sau, một cán bộ ở Học viện Lục quân giúp ông chuyển phim lên Đà Lạt. Hàng tháng, ông đi xích lô chở phim đến trạm liên lạc của Học viện Lục quân ở đường Tôn Đức Thắng. Từ đây, ông “quá giang” xe quân sự chở hàng của Học viện Lục quân lên Đà Lạt. Xe đi mất hai ngày. Tối đến, xe còn dừng lại ở Nông trường Lang Hanh của Học viện Lục quân để chiếu phim.

Trong những năm đầu 1980, truyền hình chưa phát triển rộng rãi, sách báo thiếu thốn, phương tiện phổ biến thông tin khoa học - kỹ thuật còn hạn chế, nhân dịp chiếu phim khoa học - kỹ thuật, ông còn xin dành một khung kính trên bức tường mặt tiền Rạp 3/4 để dán tờ báo đại tự ghi lại một số bài báo phổ biến khoa học - kỹ thuật cần thiết cho người đọc.

Năm 1983, ông Huỳnh Thống - Chủ nhiệm Ban Khoa học Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng, chỉ đạo in Bản tin Khoa học - Kỹ thuật bằng phương pháp in lụa. Mặc dù chỉ biết in rô-nê-ô trong thời kỳ tham gia kháng chiến nhưng nhờ chịu khó học hỏi, ông và đơn vị đã in được một số Bản tin khoa học - kỹ thuật tuy còn thô sơ nhưng đánh dấu chặng đường đầu phổ biến thông tin khoa học - kỹ thuật ở Lâm Đồng.

Ngày 5-6-1985, Cục Xuất bản và Báo chí Bộ Văn hóa đã cấp giấy phép cho Tập san Thông tin khoa học - kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng. Số 1 được ấn hành năm 1986 với 1.000 bản, dày 74 trang khổ A4 nhân Hội nghị Chủ nhiệm các Ban Khoa học Kỹ thuật tỉnh, thành phố trong cả nước tổ chức tại Đà Lạt. Lúc này, ông phải “nằm” tại nhà in hơn 1 tháng để xem bản in dập nhiều lần và sửa bản in (morasse).

Năm 1993, Tập san Thông tin Khoa học - Kỹ thuật đã xuất bản mỗi quý một kỳ thông qua Giấy phép của Sở Văn hóa - Thể thao tỉnh. Ngày 20-6-1995, với sự góp công của ông Nguyễn Hữu Tranh, Bộ Văn hóa - Thông tin đã cấp giấy phép xuất bản tập san. Nhờ thế, hàng quý, sau khi in xong tập san, Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường chỉ nộp lưu chiểu mà không phải xin giấy phép của Sở Văn hóa - Thông tin trước khi in như trước đây.

Năm 1999, ông tham gia thực hiện đĩa CD-ROM Đà Lạt - Lâm Đồng, những tư liệu khảo cứu nhân Kỷ niệm 20 năm thành lập Sở Khoa học, Công nghệ và Môi trường. Đĩa CD-ROM chứa gần 20 quyển sách và hàng trăm bài viết về Lâm Đồng, Đà Lạt phân loại thành 12 mục: địa lý, lịch sử, khoa học - công nghệ - môi trường, công nghiệp, nông nghiệp, lâm nghiệp, kinh tế, du lịch, dân tộc học, văn hóa - nghệ thuật, giáo dục, y tế. Về sau, những tư liệu trong CD-ROM dần được đưa lên mạng Internet. Hiện nay, khi tra cứu tài liệu về Đà Lạt, Lâm Đồng trên Google, sẽ dễ dàng tìm thấy nhiều tư liệu được ghi trong CD-ROM Đà Lạt - Lâm Đồng, những tư liệu khảo cứu.

Năm 2004, mặc dù đã nghỉ hưu, ông tham gia làm chủ nhiệm đề tài Thông tin phục vụ du lịch Lâm Đồng - Đà Lạt. Trong quá trình thực hiện đề tài, ông có dịp đến các khu du lịch trong tỉnh và thành phố Đà Lạt để nghiên cứu.

Có thể nói, ông là người đã làm tốt công tác thông tin tư liệu một cách khoa học, đầy đủ, chính xác phục vụ nhu cầu tra cứu thông tin khoa học công nghệ cho nhân dân, cán bộ trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng nói riêng và cả nước nói chung.

Tìm hiểu Đà Lạt

Năm 1992, ông có “cơ duyên” được Ban Khoa học Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng và UBND thành phố Đà Lạt tạo điều kiện đến Trung tâm lưu trữ Quốc gia II và các thư viện tại thành phố Hồ Chí Minh, Đà Lạt và Nha Trang để ghi chép, sao chụp, lược dịch các sách báo, bản đồ, công văn liên quan đến Đà Lạt nhân Kỷ niệm 100 năm Đà Lạt hình thành và phát triển (1893-1993). Với trách nhiệm, lòng say mê nghiên cứu và tình yêu đối với Đà Lạt, ông đã không ngại bỏ ra hàng tháng trời sục sạo trong các thư viện để ghi chép, chụp lại các tài liệu quý về Đà Lạt. Và đó chính là cơ hội để một người vốn rất yêu và đam mê nghiên cứu về mảnh đất Đà Lạt - Lâm Đồng đóng góp công sức của mình vào việc viết nên cuốn Địa chí Lâm ĐồngĐịa chí Đà Lạt.

Năm 1993, cuốn sách Đà Lạt năm xưa do ông biên soạn đã được Ban Khoa học Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng và Công ty Văn hóa Tổng hợp Lâm Đồng xuất bản. Dù chỉ 120 trang, nhưng chứa đựng nhiều tư liệu quý hiếm nguyên bản tiếng Pháp và tiếng Hán lần đầu được công bố có tính xác thực cao.

Ông còn thực hiện tập Danh mục tư liệu Đà Lạt với 367 tư liệu, trong đó gồm 292 tư liệu tiếng Việt, 61 tư liệu tiếng Pháp, 9 tư liệu tiếng Anh và 5 tư liệu chữ Hán. Đến năm 2001, Đà Lạt năm xưa được tái bản với 250 trang, trở thành “cẩm nang” cần thiết cho những ai muốn nghiên cứu về Đà Lạt.

Là người cần mẫn như con ong tìm mật, ông đã sưu tầm được bộ tài liệu bằng tiếng Anh, tiếng Pháp về Đà Lạt lên đến hàng ngàn trang. Ông đã chọn dịch những tài liệu có căn cứ chính xác về sự hình thành và phát triển của Đà Lạt.

Một công trình đáng ghi nhận khác do ông biên soạn là ABC Đà Lạt giới thiệu lịch sử, địa lý, con người, tập tục, tôn giáo, cây cỏ… liên quan đến Đà Lạt rất ngắn gọn, súc tích, chính xác và dễ hiểu. Để thực hiện ABC Đà Lạt, ông phải lọc cọc trên chiếc xe đạp đến nhiều nơi để tìm hiểu thực tế, chụp ảnh. Chẳng hạn khi viết về Domaine de Marie, Thánh Mẫu, Thiên Vương Cổ Sát…, ông đến Tòa Giám mục Đà Lạt, Tỉnh hội Phật giáo Lâm Đồng tìm hiểu cặn kẽ nguồn gốc, tên gọi. Ông cho biết: “Việc sưu tầm tư liệu hay làm ABC Đà Lạt cũng vì tấm lòng yêu mến Đà Lạt, muốn nhiều người hiểu và yêu mến Đà Lạt hơn”.

Hơn 10 năm nay, nhiều nhà báo địa phương, Trung ương đã viết và đăng tải khá nhiều về ông Nguyễn Hữu Tranh - người có công sưu tầm những tư liệu quý về Đà Lạt những ngày đầu hình thành và phát triển.

Ngoài vốn tiếng Pháp và Anh, ông còn hiểu tiếng nói, chữ viết của các dân tộc bản địa Tây Nguyên tại Lâm Đồng. Nhờ đó giúp ông nghiên cứu, xác minh các thông tin về lịch sử, văn hóa dân tộc bản địa nên các công trình biên dịch, biên soạn đạt độ chuẩn xác cao, xứng đáng là tài liệu tham khảo chuẩn về mảnh đất, con người nơi đây. Ông đã tham gia biên soạn tài liệu dạy và học tiếng Cơ Ho, Mạ, Chu Ru; Từ điển Việt - Chu Ru do Sở Nội vụ Lâm Đồng chủ trì.

Sau hơn 11 năm nghỉ hưu, ông vẫn miệt mài tìm tòi, nghiên cứu thêm trong các thư tịch cổ tìm được những thông tin bổ ích nhằm giúp cho đời sau những tư liệu quý, góp phần gìn giữ, bồi đắp cho mảnh đất cao nguyên Lâm Viên tươi đẹp. 

Góp ý của bạn đọc

Nhập mã bảo vệ
Hình ảnh CAPTCHA
Nhập mã Hiển thị ở trên vào hộp dưới đây
HDT HTML

THƯ VIỆN VIDEO VÀ HÌNH ẢNH

VIDEO

 HÌNH ẢNH


HDT HTML
HDT NewsBlog

BẢN TIN KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Số 41/2020 - 10/11/2020
Số 41/2020 Xem thêm
Số 40/2020 - 10/11/2020
SỐ 39/2020 - 10/11/2020
số 38/2020 - 26/10/2020
số 37/2020 - 26/10/2020
HDT HTML
Thống kê truy cập
  • 6.579.079
  • Đang online: 133
  • Trong tuần: 4.034
  • Trong tháng: 62.480
  • Trong năm: 1.694.050