Đăng nhập
Tư liệu

Tư liệu KH&CN

Đầu tư chuỗi giá trị cho thương hiệu Actisô
Ấn phẩm KHCN
Khoa học công nghệ
Phạm Hoàng
2017
Một số tài liệu bạn cần đăng nhập với tư cách thành viên thì mới có thể tải toàn văn nội dung vê theo luật sở hữu trí tuệ.
Cho phép tải công cộng

Thương hiệu Actisô Đà Lạt đang ở đâu?

Actisô (Cynara scolymus L.) họ Cúc Asteraceae, được người Pháp di thực vào Việt Nam từ đầu thế kỷ 20, thích hợp phát triển ở vùng cao nguyên (Đà Lạt, Sa Pa, Hà Giang), có tiềm năng phát triển trong nhóm cây dược liệu chủ lực với thương hiệu quốc gia (theo Quyết định số 1976/QĐ-TTg ngày 30/10/2013).

Actisô Đà Lạt đã được chọn vào top 50 quà tặng ASEAN; một trong 3 món ăn tại Hội nghị APEC; top 50 món ăn, trái cây đặc sản Việt Nam do Guiness Việt Nam bình chọn.

Xét về giá trị sản phẩm, với những lợi ích về sức khỏe, điều trị bệnh, thực phẩm chức năng..., được kỳ vọng phát triển ổn định, bền vững tại vùng cao, cùng với giá trị gia tăng chất Cynarin và tiềm năng phát triển chủ lực trong nhóm cây thuốc quốc gia..., cây Actisô cần được nhận thức đầy đủ hơn về giá trị kinh tế, xã hội, sức khỏe, dược liệu thay vì dừng lại ở góc độ đặc sản Đà Lạt, Sa Pa (cao, trà, túi lọc...).

Trong toàn bộ quá trình sản xuất và phát triển chuỗi giá trị Actisô, nhà vườn nằm ở phân khúc đầu, luôn chịu thiệt thòi, đối mặt với những rủi ro, mức thu nhập thấp (khoảng 400-600 triệu/ha/năm). Trong điều kiện sản xuất nhỏ lẻ, phân tán hoặc đã được tổ chức thành tổ hợp tác (phường 12), 80% sản phẩm thô đều chịu sự chi phối, điều tiết giá tiêu thụ từ các đơn vị thu mua chế biến; 20% còn lại do các nông hộ sơ chế nhỏ lẻ, tự phát và chịu sự cạnh tranh hoặc bán phá giá với các mặt hàng cùng loại, không chịu sự kiểm soát thật/giả cũng như việc công bố tiêu chuẩn chất lượng khi lưu hành sản phẩm.

Hiện nay, nhiều nhà vườn vẫn sản xuất theo tập quán canh tác cũ, chưa áp dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch (phơi trên nền đất, dọc lề đường). Trong khâu xử lý đất còn sử dụng phân xác cá (mắm) làm hạ phẩm cấp, tồn dư kim loại nặng và mùi trên nguyên liệu lá, thân, rễ... gây tốn kém chi phí xử lý để có thành phẩm Actisô đạt quy chuẩn.

Cánh đồng Actisô theo tiêu chuẩn GACP ở Hà Giang
Cánh đồng Actisô theo tiêu chuẩn GACP ở Hà Giang

Vụ mùa 2016, nhiều nhà vườn trồng Actisô bị đe dọa mất giống, thoái hóa giống (tím, trắng, A85) do biến đổi khí hậu (lượng mưa cao); cùng với việc chạy theo lợi nhuận đã dùng thuốc kích hoa để bán bông tươi với giá cao. Do đó, diện tích cây Actisô bị thu hẹp (xuống còn 130 ha), trên 50% mầm tược lấy giống bị hư hại, trong khi nguồn cung giống tại các phòng thí nghiệm bị động và bị cạnh tranh bởi giá trị từ cây rau, hoa và yêu cầu chất lượng nguyên liệu đầu vào sạch, ổn định cho các nhà máy chế biến.

Một số giải pháp đầu tư phát triển Actisô Đà Lạt

Ở phân khúc đầu của chuỗi giá trị, nhà đầu tư chỉ dừng lại ở khâu kinh doanh nguyên liệu thô, chế biến thô, các mặt hàng trùng lắp hoặc thiếu vắng sự liên kết, đảm bảo hợp đồng đầu tư, bao tiêu sản phẩm cũng như sự thống nhất giữa phân khúc đầu với phân khúc cuối của chuỗi giá trị. Đồng thời, hiện nay, giữa các nhà máy chế biến và nhà vườn đang tồn tại những vấn đề thương mại không công bằng' cần xóa bỏ rào cản, tự phát, phân tán của mạng lưới hạt nhân thương mại.

Theo quy luật giá trị, phân khúc cuối cho lợi nhuận cao nhất khi định vị nhãn hiệu từ cấp độ chất lượng sản phẩm cạnh tranh. Do đó, cần xác định vai trò của mạng lưới hạt nhân thương mại, cùng với sự xuất hiện mối quan hệ đồng thuận giữa nhóm hạt nhân CEO, kỹ thuật, tài chính cho nhóm nhà vườn, nhà máy (kỹ thuật), nhà đầu tư tài chính nhằm hội tụ các nhân tố PoPs, PoDs (*) để giải quyết các mâu thuẫn của chuỗi giá trị:

- Thúc đẩy hoạt động định vị thương hiệu cạnh tranh bền vững cho Actisô Việt Nam, thay vì dừng lại ở sản phẩm cá biệt (cao, đặc sản); giảm sự trùng lắp mặt hàng và cạnh tranh không lành mạnh, không minh bạch khi tự công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm lưu hành trên thị trường như chưa nêu rõ hàm lượng tinh chất Cynarin, giá trị dinh dưỡng trên bao bì, tạo sự nhầm lẫn, không minh bạch khi xem, đọc nhãn hiệu hoặc khi muốn nhận diện so sánh giá trị thương hiệu, mã vạch, truy nguyên nguồn gốc sản phẩm và bình chọn chất lượng nhãn hiệu.

Nhóm hạt nhân Actisô Đà Lạt
Nhóm hạt nhân Actisô Đà Lạt

- Kích thích doanh nghiệp dẫn đầu (top) chế biến sâu Actisô đầu tư phát triển công nghệ, thiết bị hiện đại (cô đặc, chiết, sấy phun, nano hóa Cynarin...) tạo sản phẩm mới (viên nang mềm, viên sủi, alcofree, thức uống phối hợp...). Điều này sẽ góp phần giảm sản phẩm trùng lắp, khó kiểm soát, chi phí cao, sản xuất thủ công (bán thủ công) cho nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, nông hộ... do không có điều kiện đầu tư thiết bị, công nghệ hiện đại; hạn chế sự cạnh tranh không lành mạnh, phá giá...; nâng cao ý nghĩa văn hóa nhân văn, lợi ích cho thương hiệu Actisô (vùng, miền/quốc gia) với những sản phẩm từ loài cây này.

- Nhóm doanh nghiệp thương mại sẽ đóng vai trò định vị, phát triển chuỗi phân phối sản phẩm (khoảng 10 chủng loại mặt hàng) như túi lọc (thuần và pha trộn), cao (lá, hoa…), ống (uống, pha), thực phẩm (chức năng, món ăn, giải khát, kẹo), hàng thô (thân, lá, rễ, hoa), tinh chất Cynarin (hòa tan, viên sủi, nang mềm), thuốc (phòng, chữa bệnh/Cynaphetol, Bomegan, Alcofree…) và xác lập thị phần, thói quen, tập quán cho đối tượng tiêu dùng trong và ngoài nước. Có thể xác lập hạt nhân để phát triển chuỗi thương hiệu bán sỉ, lẻ, siêu thị, các tour du lịch liên kết về famtrip, nhà máy, nhà vườn (Đà Lạt, Sa Pa, kết nối Pháp, Peru, Canada, Úc, Thụy Sĩ, Ý, Lebanon, Brazil...).

Như vậy, việc đầu tư phát triển chuỗi giá trị thương hiệu bền vững cho sản phẩm Actisô rất cần có sự đảm bảo từ các cơ quan quản lý nhà nước, nhà đầu tư tài chính, nhà máy, chuỗi nhà vườn như: chủ trương quy hoạch xây dựng thương hiệu và phát triển chuỗi giá trị gia tăng Actisô Đà Lạt; cơ chế, chính sách hỗ trợ thúc đẩy phát triển cây chủ lực Actisô (theo Quyết định số 1976/QĐ-TTg) trong chuỗi giá trị thương hiệu; việc công bố bộ tiêu chuẩn hóa cho sản phẩm Actisô (giống, thành phẩm), mở rộng diện tích hợp tác đầu tư ngoài tỉnh tại các vùng canh tác thích hợp; hợp đồng đầu tư xây dựng giá trị thương hiệu Actisô (vùng, quốc gia); hợp đồng đầu tư tài chính (ủy thác thu, chi hộ/ngân hàng), hợp đồng bao tiêu sản phẩm giữa nhà đầu tư tài chính, nhà máy, nông hộ nhằm đảm bảo giá, thu nhập cao hơn hoặc đạt ngưỡng giá thị trường so với cây trồng khác (rau, hoa) trên mỗi vụ/hecta; lộ trình công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, định vị thương hiệu cho nhóm sản phẩm lưu hành, gia nhập thị trường, bảo tồn và phát triển cây thuốc Lâm Đồng...

Từ những phân tích trên, cho thấy vai trò, vị trí của mạng lưới hạt nhân CEO, kỹ thuật, tài chính thương mại nhằm hỗ trợ hoạt động chuỗi liên kết các nhân tố chủ thể như:

Nhà đầu tư tài chính cần chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu sạch theo tiêu chuẩn GACP (Thực hành tốt trồng trọt và thu hái cây thuốc) chiếm tỷ lệ lớn trên tổng diện tích Actisô Đà Lạt (2020); tạo cơ hội cho nhà vườn áp dụng công nghệ bảo quản, sử dụng nhà phơi, kho chứa nguyên liệu thô sau thu hoạch nhằm tránh mưa, bụi bẩn, ẩm mốc; định hướng quy hoạch, chọn giống, xử lý đất khi khởi sự đầu tư trồng lấy lá, bông…; đầu tư nhà vòm phơi cách ly, hệ cảm biến nước sạch, tiêu chuẩn kho bảo quản sau sơ chế, ứng dụng công nghệ đèn LED chiếu sáng, chế phẩm sinh học…. Hiệp hội doanh nghiệp/dược liệu tỉnh hỗ trợ thành lập Chi hội Actisô (gồm top các doanh nghiệp, nhà vườn sản xuất, chế biến, tiêu thụ Actisô, các tour du lịch famtrip, du lịch xanh); xây dựng tên miền, website (địa phương, quốc gia...) để quảng bá thương hiệu sản phẩm; hình thành chuỗi cung ứng bán lẻ, cửa hàng, siêu thị, mô hình bán lẻ online E-bay, Lazada...; tổ chức hoạt động sự kiện Artichaux's day (Festival địa phương), tour lữ hành Actisô Việt Nam; các hoạt động hỗ trợ tài chính và đào tạo từ chuyên gia nước ngoài nhằm hoàn thiện dữ liệu, mô hình và chuỗi giá trị thương hiệu Actisô.

Góp ý của bạn đọc

Nhập mã bảo vệ
Hình ảnh CAPTCHA
Nhập mã Hiển thị ở trên vào hộp dưới đây
HDT HTML

THƯ VIỆN VIDEO VÀ HÌNH ẢNH

VIDEO

 HÌNH ẢNH


HDT HTML
HDT NewsBlog

BẢN TIN KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Số 41/2020 - 10/11/2020
Số 41/2020 Xem thêm
Số 40/2020 - 10/11/2020
SỐ 39/2020 - 10/11/2020
số 38/2020 - 26/10/2020
số 37/2020 - 26/10/2020
HDT HTML
Thống kê truy cập
  • 6.586.669
  • Đang online: 104
  • Trong tuần: 11.624
  • Trong tháng: 70.070
  • Trong năm: 1.701.640