Tư liệu
Giữ gìn và phát triển đặc sản Lâm Đồng bằng bảo hộ nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý
Ấn phẩm KHCN
Khoa học công nghệ
Ths. NGUYỄN BÁ PHONG
2017
Một số tài liệu bạn cần đăng nhập với tư cách thành viên thì mới có thể tải toàn văn nội dung vê theo luật sở hữu trí tuệ.
Cho phép tải công cộng

Phát triển nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý ở Lâm Đồng

Lâm Đồng là tỉnh Nam Tây Nguyên, ở độ cao từ 800 m đến 1.500 m so với mực nước biển, có diện tích tự nhiên 9.704 km2, nằm trên 3 cao nguyên và khu vực đầu nguồn của 7 hệ thống sông, suối lớn.

Cùng với khí hậu, đất đai Lâm Đồng rất thích hợp để phát triển các loại hàng hóa, nông sản nổi tiếng không chỉ trong nước mà cả trên thị trường thế giới như: chè, cà phê, dâu tằm tơ, rau, hoa các loại và cây dược liệu.

Thời gian qua, nhất là sau khi Luật Sở hữu trí tuệ được Quốc hội khóa XI ban hành năm 2005, tỉnh Lâm Đồng đã quan tâm chỉ đạo việc xây dựng nhãn hiệu tập thể và chỉ dẫn địa lý. Ngày 09/9/2011, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã ban hành văn bản số 4457/UBND-VX về danh mục các sản phẩm đặc thù của tỉnh giai đoạn 2011-2015; chỉ đạo Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn, hỗ trợ, tạo điều kiện cho các địa phương xây dựng thương hiệu sản phẩm nhằm nâng cao giá trị, sức cạnh tranh trên thị trường, cải thiện đời sống của nhân dân vùng sản xuất, góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Đến nay, 19 thương hiệu hàng nông sản đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp chứng nhận độc quyền, trong đó có 12 nhãn hiệu chứng nhận (gồm Rau Đà Lạt, Hoa Đà Lạt, Dứa Cayenne Đơn Dương, Trà B'lao, Cà phê Di Linh, Diệp hạ châu Cát Tiên, Mác mác Đơn Dương, Sầu riêng Đạ Huoai, Gạo nếp quýt Đạ Tẻh, Tơ lụa Bảo Lộc, Cà phê Arabica LangBiang, Cà phê Cầu Đất - Đà Lạt) và 7 nhãn hiệu tập thể (gồm Lúa, gạo Cát Tiên, Chuối Laba, Rượu cần LangBiang, Nấm Đơn Dương, Mây, tre đan Madaguil, Cá nước lạnh Đà Lạt, Bánh tráng Lạc Lâm).

Nhiều sản phẩm hàng hóa được cấp chứng nhận nhãn hiệu đã mang lại hiệu quả rõ rệt, tiêu biểu như:

Sau hơn 5 năm xây dựng và phát triển nhãn hiệu chứng nhận “Rau Đà Lạt”, đến nay, thành phố Đà Lạt đã cấp quyền sử dụng cho 105 đơn vị, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh rau mang thương hiệu Đà Lạt; qua đó, diện tích nhà lưới, nhà kính tăng 500 ha so với năm 2010; diện tích tưới có điều khiển khoảng 3.940 ha, trong đó tưới nhỏ giọt giúp tiết kiệm 50-70% lượng nước và nhiên liệu. Sản lượng rau cung cấp cho các đơn vị tiêu thụ tăng từ 25-30%. Nhiều sản phẩm của các đơn vị được cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận "Rau Đà Lạt" như Hợp tác xã Rau an toàn Xuân Hương, Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Tổng hợp Anh Đào, Công ty TNHH Liên doanh Organic Đà Lạt, Công ty Cổ phần Nông sản Thực phẩm Lâm Đồng, Công ty TNHH Đà Lạt G.A.P tiêu thụ hơn 100 tấn rau/ngày, tăng 30% so với khi chưa sử dụng nhãn hiệu chứng nhận.

Thành phố Đà Lạt cũng đã cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Hoa Đà Lạt” cho 339 đơn vị, tổ chức, cá nhân sản xuất - kinh doanh hoa trên địa bàn với các chủng loại như Địa lan, Cúc, Hồng, Cẩm chướng, Cát tường, Layơn... Các sản phẩm có in logo nhãn hiệu chứng nhận “Hoa Đà Lạt” được thị trường trong nước và quốc tế chấp nhận. Sản lượng xuất khẩu (đặc biệt tại các thị trường truyền thống như Nhật Bản) tăng hàng năm.

Nhãn hiệu chứng nhận “Trà B’lao” đã giúp người trồng chè ý thức việc lựa chọn những giống chè cho năng suất cao, chất lượng tốt và phát triển diện tích canh tác; nâng cao năng suất, chất lượng chè búp tươi, góp phần thực hiện thành công chương trình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Ngoài lợi ích về kinh tế, thương hiệu “Trà B’lao” còn góp phần khôi phục và khẳng định nhãn hiệu trà đã tồn tại lâu đời trên vùng đất B’lao. Đồng thời, đây còn là chỉ dẫn địa lý để quảng bá về vùng đất, con người, địa danh B’lao với bạn bè trong nước và quốc tế.

Từ khi Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn hiệu chứng nhận “Cà phê Di Linh”, một số doanh nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh cà phê trên địa bàn đã phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch Lâm Đồng tổ chức quảng bá, giới thiệu thương hiệu “Cà phê Di Linh” tại một số hội chợ, triển lãm trên toàn quốc; góp phần nâng cao uy tín cà phê Di Linh, giúp người sản xuất và doanh nghiệp không ngừng phát triển diện tích canh tác, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Từ thực tế đó cho thấy việc xây dựng, phát triển nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý là rất cần thiết, đáp ứng nhu cầu nâng cao giá trị nông sản, mang lại hiệu quả thiết thực cho địa phương nói chung, tổ chức sản xuất - kinh doanh nói riêng, thỏa mãn yêu cầu của người tiêu dùng. Đây chính là “chìa khóa vàng” để gia tăng thương hiệu sản phẩm, là “công cụ” quan trọng giúp ổn định chất lượng, ngăn ngừa các hành vi giả mạo nhãn hiệu hàng hóa, gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Đồng thời, còn có vai trò và ý nghĩa trong việc phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn, sản xuất đặc sản góp phần tăng cường giá trị hàng hóa của địa phương, hạn chế tình trạng di cư tự do, khẳng định bản sắc dân tộc, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và người sản xuất - kinh doanh.

Tuy Lâm Đồng có nhiều bước tiến vượt bậc trong việc xây dựng nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý nhưng trên thực tế, nhiều địa phương, tổ chức, doanh nghiệp chưa quan tâm đến bảo hộ sở hữu trí tuệ cho nông sản, số lượng đăng ký chưa nhiều. Bên cạnh đó, rất ít nhãn hiệu nông sản của Việt Nam nói chung và Lâm Đồng nói riêng xác lập được uy tín và sự cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Một trong những nguyên nhân dẫn đến tình hình trên là sản phẩm hàng hóa của địa phương xuất phát từ nền sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ; năng lực, hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp còn thấp, chưa đủ sức cạnh tranh trong cơ chế thị trường. Mặt khác, công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân, tổ chức, doanh nghiệp còn hạn chế. Sự liên kết giữa nhà nước với người sản xuất và doanh nghiệp còn thiếu chặt chẽ; kỹ năng kinh doanh, thương mại, tiếp thu và phát triển sản phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu; chính quyền một số địa phương chưa nhận thức hết tầm quan trọng của việc xây dựng nhãn hiệu và phát triển thị trường.

Giải pháp giữ gìn, phát triển, bảo hộ nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý

- Tổ chức rà soát, đánh giá việc xây dựng nhãn hiệu chứng nhận và chỉ dẫn địa lý đã được cấp cho một số nông sản đặc trưng ở Lâm Đồng thời gian qua nhằm rút ra những ưu, khuyết điểm để xây dựng kế hoạch thực hiện tốt hơn theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh tại Công văn số 4857/UBND-VX và Quyết định số
2556/QĐ-UBND về phê duyệt kế hoạch phát triển thương hiệu các sản phẩm đặc trưng của tỉnh Lâm Đồng đến năm 2020. Trên cơ sở đó, đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức đi đôi với tổ chức hội thảo, trao đổi kinh nghiệm; phối hợp với Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch, Sở Công Thương tổ chức xúc tiến đầu tư, hội chợ thương mại nhằm giới thiệu sản phẩm, kết nối cung - cầu; tổ chức các chương trình liên kết vùng nhằm mở rộng thị trường trong và ngoài nước; tăng cường việc xác lập quyền sở hữu sản phẩm thông qua chứng nhận thương hiệu và chỉ dẫn địa lý.

- Hoàn thiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp với tình hình thực tế của địa phương cũng như từng sản phẩm; lồng ghép việc xây dựng thương hiệu sản phẩm với các chương trình, kế hoạch của ngành, địa phương, kể cả các chương trình của Trung ương thực hiện trên địa bàn, trước hết là các chương trình khuyến nông, khuyến công, xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp về khoa học và công nghệ, xây dựng nông thôn mới, hỗ trợ thành lập các hiệp hội, ngành hàng… để xây dựng các nhãn hiệu.

- Tăng cường trách nhiệm của các chủ nhãn hiệu; đẩy mạnh đầu tư xây dựng và thực hiện kế hoạch phát triển cho từng nhãn hiệu đã được thiết lập nhằm tăng số lượng cơ sở, doanh nghiệp tham gia sử dụng; đổi mới công nghệ và quản lý nhằm nâng cao uy tín, khả năng cạnh tranh của sản phẩm; có biện pháp bảo vệ, chống gian lận thương mại, xâm phạm các nhãn hiệu đã được chứng nhận.

- Nâng cao vai trò quản lý, hỗ trợ của chính quyền các cấp; tạo sự phối hợp, liên kết đồng bộ giữa nhà nước, doanh nghiệp, chủ nhãn hiệu và các cơ quan khoa học, kỹ thuật, thương mại… trong phát triển chứng nhận nhãn hiệu hàng hóa, đặc biệt chú ý công tác đào tạo, tập huấn cán bộ, nâng cao nhận thức về thương hiệu, nắm vững kỹ năng hoạt động nhằm quảng bá nhãn hiệu, phát triển thị trường, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Góp ý của bạn đọc

Nhập mã bảo vệ
Hình ảnh CAPTCHA
Nhập mã Hiển thị ở trên vào hộp dưới đây