Đăng nhập
Tư liệu

Tư liệu KH&CN

Kết quả ủ chua cỏ và cây ngô sau thu hoạch bằng men lactic làm thức ăn cho bò tại Lâm Đồng
Ấn phẩm KHCN
Khoa học công nghệ
Trương Thị Minh Thư
2019
Một số tài liệu bạn cần đăng nhập với tư cách thành viên thì mới có thể tải toàn văn nội dung vê theo luật sở hữu trí tuệ.
Cho phép tải công cộng

Mở đầu

Lâm Đồng là tỉnh có điều kiện tự nhiên, khí hậu và đất đai rất thuận lợi để phát triển chăn nuôi, nhất là chăn nuôi bò thịt cao sản và bò sữa. Tính đến tháng 12/2018, toàn tỉnh có 106.489 con bò, trong đó 86.253 con bò thịt và 20.236 con bò sữa (Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản Lâm Đồng). Kế hoạch đến năm 2020, sẽ nâng tổng đàn bò sữa lên khoảng 40.000-50.000 con với sản lượng sữa mỗi năm đạt khoảng 180.000-200.000 tấn (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng, 2016); quy mô đàn bò thịt đạt 100.000 con. Sản lượng thịt bò hơi xuất chuồng đến năm 2020 đạt 9.735 tấn; trong đó, sản lượng thịt bò cao sản chất lượng cao đạt 800 tấn, chiếm tỷ lệ khoảng 8% (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng, 2016).  

Việc phát triển nhanh đàn bò sữa và bò thịt trong khi diện tích đồng cỏ trồng phục vụ chăn nuôi chỉ có khoảng 2.500 ha, do đó, đàn bò bị thiếu nguồn thức ăn xanh trầm trọng, đặc biệt là vào mùa khô. Vì vậy, nghiên cứu chế biến cỏ và nguồn phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn chăn nuôi bằng các phương pháp sinh học là biện pháp hiệu quả nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt thức ăn cho gia súc, đồng thời góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường. 

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

- Chế phẩm lên men lactic gồm 3 chủng: Lactobacillus sp., Bacillus subtilis, Saccharomyces cerevisiae được sản xuất tại Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên. 

- Nguyên liệu ủ chua: cỏ VA06 và cây ngô sau thu hoạch.

- Địa điểm tiến hành: xã Tu Tra, huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng.

- Thời gian: từ tháng 01-9/2019.

- Bố trí thí nghiệm ủ: với mỗi loại nguyên liệu, bố trí 1 lô thí nghiệm (TN) có bổ sung men lactic và 1 lô đối chứng (ĐC) tương ứng. 

Công thức ủ chua các nguyên liệu

Thí nghiệm

Thành phần (kg)

Cỏ/cây ngô

Bột ngô

Muối

Men lactic

Lô TN

100

3

1

0,5

Lô ĐC

100

3

1

không

 

- Cách ủ: xếp từng lớp cỏ và cây ngô sau thu hoạch đã được cắt ngắn với kích thước từ 2-3 cm vào hố ủ; sau đó, rắc đều bột ngô, muối, men (đối với lô ủ có sử dụng men lactic) lên từng lớp nguyên liệu ủ, nén chặt, có phủ bạt ni-lon kín. Cỏ và cây ngô được ủ trong hố lớn (thể tích 50-60 m3) hoặc các bao ni-lon (thể tích 2,5-3 m3) theo phương thức yếm khí.

Các chỉ tiêu theo dõi

- Đánh giá sự thay đổi của pH tại các thời điểm 30, 60 ngày sau khi ủ chua. 

- Theo dõi cảm quan về màu sắc, mùi vị, độ mềm, chất lượng thức ăn sau 60 ngày ủ.

- Thành phần hóa học của cỏ ủ: lấy mẫu phân tích các chỉ tiêu: vật chất khô, protein thô, xơ thô, khoáng tổng số trước và sau ủ 60 ngày. Các chỉ tiêu được phân tích tại Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên.

- Theo dõi thời gian có thể bảo quản thức ăn sau khi ủ.

Kết quả và thảo luận

Sự thay đổi pH của cỏ, cây ngô ủ

Tiến hành ủ chua cỏ tươi và cây ngô sau thu hoạch có bổ sung men lactic.

Kết quả, sau ủ 30 ngày, pH tại các lô TN đều nhỏ hơn 4,30; đây là ngưỡng pH thích hợp cho quá trình lên men lactic giúp việc bảo quản thức ăn tốt hơn. Các lô có sử dụng men lactic đã bổ sung một số lượng khá lớn vi sinh vật, từ đó, thúc đẩy nhanh quá trình lên men khiến pH giảm nhanh; trong khi đó, tại các lô ĐC, pH giảm chậm hơn.

Sau ủ 60 ngày, pH tại các lô cỏ, cây ngô ủ đạt tương ứng là 4,05 và 4,02; lúc này, quá trình lên men vẫn đang diễn ra. Thức ăn ủ đều có màu vàng nâu, vị chua, thơm và có thể sử dụng làm thức ăn cho bò. Như vậy, sau 2 tháng ủ, thức ăn vẫn được bảo quản tốt. Tại các lô ĐC, pH giảm chậm và đều cao hơn pH của lô TN, chứng tỏ quá trình lên men diễn ra chậm hơn tại các lô ủ không sử dụng men lactic.

Các chỉ tiêu cảm quan của thức ăn sau 60 ngày ủ

Sau khi ủ 60 ngày, tiến hành lấy mẫu, đánh giá cảm quan về màu sắc, mùi vị, độ mềm… 

Nhìn chung, sau 60 ngày, cỏ và cây ngô ủ chua bằng men lactic đều có các chỉ tiêu cảm quan đạt yêu cầu về chất lượng. Cả 2 loại thức ăn ủ đều có mùi thơm đặc trưng của axit lactic. Về màu sắc, cỏ VA06 có màu vàng xanh sẫm; trong khi đó, cây ngô ủ có màu vàng xanh ngả về nâu. Khi đánh giá về độ mềm, ráo bằng tay cho thấy, cả 2 loại thức ăn ủ khá mềm và khô ráo, không phát hiện các mẫu thức ăn ủ bị nhão, đen hoặc bị mốc. Đối với lô ĐC (không sử dụng men lactic), thức ăn có màu vàng không tươi và sáng bằng các lô ủ có men lactic. Về cảm quan, các lô ủ sử dụng men lactic sau 60 ngày, thức ăn đã lên men đồng đều và đạt đến độ chín có thể sử dụng làm thức ăn cho bò; đối với lô ĐC, thức ăn còn cứng và cần thêm thời gian ủ tiếp. Việc bổ sung men lactic để ủ chua cỏ và cây ngô đã thúc đẩy quá trình lên men trong hố ủ nhanh hơn, giúp rút ngắn thời gian ủ, từ đó, người chăn nuôi có thể cung cấp nhiều hơn lượng thức ăn chế biến cho bò, góp phần giải quyết tình trạng thiếu hụt nguồn thức ăn cho bò.

Tiếp tục khảo sát chất lượng thức ăn ủ đến 90 ngày cho thấy, thức ăn vẫn bảo đảm về mặt cảm quan, không bị hỏng, mốc.

Như vậy, bằng việc sử dụng men lactic để ủ chua cỏ và thân cây ngô làm thức ăn dự trữ cho bò, thức ăn ủ bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu làm thức ăn cho bò sữa và bò thịt; có thể bảo quản đến 90 ngày.

Thành phần hóa học của thức ăn sau 60 ngày ủ

Ngoài các chỉ tiêu về pH và cảm quan, thành phần hóa học của thức ăn ủ cũng là chỉ tiêu hết sức quan trọng trong việc đánh giá chất lượng sản phẩm và làm cơ sở để xây dựng khẩu phần thức ăn hợp lý cho gia súc. Chất lượng thức ăn ủ được đánh giá là tốt nếu thành phần hóa học không hoặc bị giảm đi rất ít trong quá trình ủ. 

Các thức ăn ủ có sự biến động về thành phần hóa học trước và sau ủ 60 ngày, tuy nhiên, sự biến động không đáng kể. Cụ thể, hàm lượng vật chất khô của các thức ăn sau ủ chỉ giảm hơn 10% so với trước ủ; điều đó cho thấy, khi sử dụng men lactic để ủ chua cỏ và cây ngô, vật chất khô không bị mất mát nhiều. Tương tự, hàm lượng protein và chất xơ sau ủ giảm không nhiều; đây là đặc điểm tốt khi sử dụng làm thức ăn cho bò. Sau ủ, hàm lượng chất xơ giảm sẽ thúc đẩy quá trình tiêu hóa và hấp thu thức ăn của bò, từ đó, làm tăng năng suất sữa và thịt. Hàm lượng khoáng tổng số của các thức ăn ủ hầu như không thay đổi. 

Đối với lô ủ không sử dụng men lactic (lô ĐC), các thành phần hóa học đều giảm nhiều hơn các lô ủ có sử dụng men lactic.

Tóm lại, sau 60 ngày ủ, cả 2 loại thức ăn đều không bị thất thoát nhiều chất dinh dưỡng. Điều đó cho thấy, có thể sử dụng men lactic để ủ chua cỏ và cây ngô sau thu hoạch làm thức ăn dự trữ cho bò mà vẫn không làm giảm chất lượng của thức ăn.

Kết luận và đề nghị

Kết luận

Sử dụng men lactic để ủ chua cỏ và cây ngô sau thu hoạch theo tỷ lệ trong thành phần là 0,5 kg men/100 kg nguyên liệu ủ. Thức ăn ủ có chất lượng tốt, bảo đảm yêu cầu làm thức ăn cho bò. Sự mất mát các chất dinh dưỡng trong quá trình ủ không đáng kể; có thể bảo quản thức ăn sau ủ đến 90 ngày.

Đề nghị

Sử dụng thức ăn ủ chua bằng men lactic từ cỏ VA06 và cây ngô sau thu hoạch để chăn nuôi bò sữa và bò thịt nhằm tăng hiệu quả chăn nuôi. 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Lâm Đồng, 2018. Báo cáo tình hình thực hiện công tác chăn nuôi, thú y và thủy sản năm 2018 và nhiệm vụ trọng tâm năm 2019. 
2. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng, 2016. Tình hình và định hướng phát triển chăn nuôi bò sữa tỉnh Lâm Đồng.
3. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Lâm Đồng. Đề án phát triển chăn nuôi bò thịt cao sản tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2016-2020.

Số 6/2019


Góp ý của bạn đọc

Nhập mã bảo vệ
Hình ảnh CAPTCHA
Nhập mã Hiển thị ở trên vào hộp dưới đây
HDT HTML

THƯ VIỆN VIDEO VÀ HÌNH ẢNH

VIDEO

 HÌNH ẢNH
HDT HTML
HDT NewsBlog

BẢN TIN KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Số 04/2020 - 18/02/2020
Startup công nghệ Việt Nam có bước nhảy thần kỳ
Startup Việt ra mắt chatbot thông tin về dịch nCoV
Thanh Hóa đặt mục tiêu trong năm 2020 sẽ thành lập mới 3.000 doanh nghiệp
Hải Phòng: Thông báo tuyển chọn dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năm 2020
Xem thêm
Số 03/2020 - 18/02/2020
Số 02/2020 - 18/02/2020
Số 01/2020 - 18/02/2020
Số 48/2019 - 24/12/2019
HDT HTML
Thống kê truy cập
  • 5.298.411
  • Đang online: 185
  • Trong tuần: 1.949
  • Trong tháng: 154.364
  • Trong năm: 413.382