Tư liệu
Nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa
Tư liệu khảo cứu
Khoa học công nghệ
NGUYỄN HỮU THIỆN
2002
Một số tài liệu bạn cần đăng nhập với tư cách thành viên thì mới có thể tải toàn văn nội dung vê theo luật sở hữu trí tuệ.
Cho phép tải công cộng

Ngành tiêu chuẩn đo lường chất lượng tập trung vào việc hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm hàng hoá  

Trong các Báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội, Chính phủ đã nêu  các biện pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm công nghiệp là một trong các giải pháp tạo động lực chuyển đổi cơ cấu và đẩy mạnh sản xuất kinh doanh của Việt Nam. Cụ thể là các Bộ, Ngành, Ðịa phương phải rà soát lại toàn bộ các sản phẩm công nghiệp theo ba loại. Loại  sản phẩm có ưu thế cạnh tranh; loại có khả năng cạnh tranh còn thấp, cần có thêm điều kiện hỗ trợ; và loại khả năng cạnh tranh kém, không có thị trường tiêu thụ. Cần cương quyết ngừng sản xuất những sản phẩm thuộc loại có khả năng cạnh tranh kém và không có thị trường tiêu thụ.

Chính phủ cũng sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho ba vùng động lực tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng kết cấu hạ tầng để thu hút vốn đầu tư, khuyến khích ứng dụng công nghệ cao, có giá trị gia tăng lớn. Tiếp tục tiến hành việc đánh giá trình độ công nghệ, kỹ thuật của các dây chuyền sản xuất trong từng doanh nhgiệp để đi đến quyết định đầu tư đổi mới công nghệ, chú ý nhập khẩu công nghệ nguồn, công nghệ hiện đại từ các nước phát triển. Các Tổng Công ty, Công ty cần nhanh chóng đổi mới cơ cấu sản phẩm áp dụng để nâng cao chất lượng sản phẩm, hiệu quả sử dụng máy móc, hạ chi phí sản xuất góp phần làm tăng hiệu quả cạnh tranh của sản phẩm. Mở rộng diện các doanh nghiệp công nghiệp áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo Tiêu chuẩn quốc tế ISO 9000 và Hệ thống quản lý môi trường theo Tiêu chuẩn quốc tế ISO 14000. Tổng cục Tiêu chuẩn Ðo lường Chất lượng cũng sẽ thực hiện các công việc chủ yếu theo các định hướng này.

Cụ thể, các doanh nghiệp  sẽ phải làm gì?

Những năm vừa qua, việc xây dựng hệ thống quản lý chất lượng ở các doanh nghiệp đã diễn ra khá tốt với gần 600 tổ chức và doanh nghiệp  được cấp chứng chỉ ISO 9000 các loại, tạo khí thế tích cực cho các doanh nghiệp làm ăn và khuyến khích các doanh nghiệp còn đang chần chừ vào cuộc. Nếu nhiều doanh nghiệp xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO thì đó là một việc rất tốt, mang lại lợi ích và hiệu quả cho nền kinh tế.

Năm 2001, việc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng sẽ  được tiếp tục thực hiện, nhưng các Doanh nghiệp cần tập trung vào các hoạt động cụ thể đối với sản phẩm hàng hoá của mình làm ra có sức cạnh tranh ngay trong nước và trong khu vực.          

Ðược sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ, trong khi chờ đợi Chính phủ ban hành Nghị định hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh Chất lượng hàng hoá (Pháp lệnh CLHH), Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ KH, CN&MT) đã có quy định tạm thời hướng dẫn một số nội dung của Pháp lệnh để các Cơ quan quản lý và các Doanh nghiệp thực hiện ngay từ đầu năm 2001.

Công bố Tiêu chuẩn: Theo Ðiều 10 và Ðiều 20 của Pháp lệnh CLHH, Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh công bố tiêu chuẩn cơ sở về chất lượng hàng hoá để  áp dụng trong cơ sở của mình và chịu trách nhiệm về tiêu chuẩn chất lượng hàng hoá do mình công bố.

Doanh nghiệp cần làm các việc sau:

1. Nghiên cứu và thực hiện Quyết định sô 2425/2000/QÐ-BKHCNMT của Bộ KH, CN&MT về Công bố tiêu chuẩn, Hướng dẫn của Tổng cục Tiêu chuẩn Ðo lường Chất lượng (Tổng cục TCÐLCL) về cách thức xây dựng và trình bày Tiêu chuẩn cơ sở, và Danh mục do Bộ KH, CN&MT quy định các nhóm sản phẩm mà cơ sở sản xuất các sản phẩm có trong Danh mục ấy phải công bố tiêu chuẩn. Doanh nghiệp không có sản phẩm trong Danh mục có thể tự nguyện công bố tiêu chuẩn theo hướng dẫn này.

2. Doanh nghiệp ra văn bản công bố tiêu chuẩn, gửi văn bản này và bản sao tiêu chuẩn mà doanh nghiệp công bố áp dụng đến Cơ quan quản lý tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Tuỳ theo  lọai sản phẩm, Doanh nghiệp gửi một hoặc hai bộ hồ sơ cho Cơ quan quản lý nêu trong Danh mục nói ở điểm 1/ trên đây. Nếu Doanh nghiệp muốn thay đổi tiêu chuẩn thì Doanh nghiệp thực hiện quy trình như vừa nêu trên.         

3. Sau 2 tuần lễ, nếu Cơ quan quản lý không có ý kiến gì về nội dung tiêu chuẩn đã được Doanh nghiệp công bố áp dụng, thì việc công bố tiêu chuẩn được thực hiện; nếu Cơ quan quản lý trong thời gian nói trên hoặc khi phát hiện nội dung tiêu chuẩn mà Doanh nghiệp công bố không phù hợp với các quy định hiện hành thì Doanh nghiệp phải sửa đổi tiêu chuẩn và công bố lại.

Tiêu chuẩn do Doanh nghiệp công bố và được lưu trữ tại Doanh nghiệp. Cơ quan quản lý có thể được sử dụng các tiêu chuẩn do Doanh nghiệp công bố áp dụng làm căn cứ cho các việc xử lý tranh chấp, trọng tài, thanh tra, kiểm tra theo thẩm quyền. Hoạt động công bố tiêu chuẩn sẽ thay thế hoạt động dăng ký chất lượng sản phẩm đã thực hiện trong những năm qua.

Công bố hàng hoá phù hợp tiêu chuẩn: theo Ðiều 11 của Pháp lệnh CLHH, Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn cơ sở,...; công bố hàng hoá của mình phù hợp với Tiêu chuẩn Việt Nam, tiêu chuẩn ngành tương ứng.

Công bố hàng hoá phù hợp Tiêu chuẩn là một việc làm cần có quá trình chuẩn bị  chu đáo để tạo chữ  tín cho Doanh nghiệp, tạo niềm tin của khách hàng, nâng cao trách nhiệm, lòng tự trọng và tự hào của Doanh nghiệp, góp phần xây dựng cung cách làm ăn công nghiệp trong thời ký đổi mới.

Các Doanh nghiệp cần nghiên cứu Quyết định số 2424/2000/QÐ-BKHCNMT của Bộ KH, CN&MT  hướng dẫn hoạt động công bố hàng hoá phù hợp tiêu chuẩn; tổ chức phổ biến, quán triệt, hiểu và làm đủ và đúng các nội dung và các bước thực hiện nêu trong Quy định.

Chứng nhận chất lượng hàng hoá: theo Ðiều 17 của Pháp lệnh CLHH, Nhà nước khuyến khích tổ chức, các nhân sản xuất, kinh doanh tự nguyện áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng, tự nguyện đề nghị được chứng nhận chất lượng hàng hoá, chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng; ...

Tổng cục TCÐLCL sẽ tiếp tục chứng nhận sản phẩm phù hợp với  tiêu chuẩn chất lượng và cấp Dấu chất lượng sản phẩm. Việc chứng nhận và cấp Dấu chất lượng được tiến hành theo những Quy định tương ứng của Bộ KH, CN&MT và Tổng cục TCÐLCL.

Pháp lệnh CLHH còn quy định nhiều điều khác có liên quan đến hoạt  động công bố hàng hoá phù hợp tiêu chuẩn và chứng nhận hàng hoá mang tính bắt buộc. Các hoạt động sẽ được triển khai khi có Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành Pháp lệnh.

Tổ chức thực hiện

Triển khai từng bước thực hiện Pháp lệnh CLHH chắc chắn không tránh khỏi khó khăn ban đầu. Có những khó khăn xuất phát từ Doanh nghiệp, nhất là trong nhận thức. Nhưng nếu Doanh nghiệp thay đổi cách suy nghĩ về việc tự chịu trách nhiệm đối với  sản phẩm hàng hoá của họ trước người tiêu dùng và trước  pháp luật, chắc chắn có nhiều Doanh nghiệp thấy việc công bố tiêu chuẩn chất lượng và công bố hàng hoá phù hợp tiêu chuẩn là chuyện đương nhiên. 

Các hoạt động nói trên có tác dụng trực tiếp là  nâng cao trách nhiệm của Doanh nghiệp  đối với hoạt động tiêu chuẩn hoá ngay tại cơ sở. Ðây cũng là một đòi hỏi, một thách thức và một sự đổi mới cơ bản về công tác tiêu chuẩn hoá. Kế đến là nâng cao trách nhiệm của Doanh nghiệp trong việc bảo đảm và phát triển các điều kiện tối thiểu để sản xuất ra hàng hoá có chất lượng như đầu tư hoặc khai thác các phòng kiểm tra và phòng thí nghiệm tại Doanh nghiệp hoặc trong khu vực, xây dựng và áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng như một công cụ quản lý, áp dụng các công nghệ quản lý tiên tiến. 

Hội nhập về chất lượng sản phẩm có nghĩa là chỉ cần kiểm tra một lần, cấp một chứng chỉ về chất lượng nhưng tất cả các nơi có làm ăn buôn bán với nhau trên toàn thế giới đều thừa nhận. Ðiều này sẽ làm giảm thiểu các hàng rào ngăn cách trong kinh doanh và cũng làm giảm thời gian cho việc kiểm tra, xem xét lặp đi lặp lại không cần thiết.

Trước mắt các Doanh nghiệp  có thể chọn các sản phẩm ­ưu tiên như các sản phẩm có tính thương mại cao, có sự buôn bán lưu chuyển mạnh như điện, điện tử, may mặc, thuỷ hải sản chế biến, v.v... để công bố sự phù hợp với tiêu chuẩn. Ðối với các Doanh nghiệp đã được cấp chứng chỉ ISO 9000 cho hệ thống quản lý chất lượng có thể và nên chọn các sản phẩm của mình để công bố phù hợp tiêu chuẩn hoặc xin cấp Dấu chất lượng.

TS. NGUYỄN HỮU THIỆN

Tổng cục Tiêu chuẩn Ðo lường Chất lượng

Góp ý của bạn đọc

Nhập mã bảo vệ
Hình ảnh CAPTCHA
Nhập mã Hiển thị ở trên vào hộp dưới đây