Đăng nhập
Tư liệu

Tư liệu KH&CN

55 năm hoạt động tiêu chuẩn đo lường chất lượng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế
Ấn phẩm KHCN
Khoa học công nghệ
ThS. NGUYỄN NAM HẢI. Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng
2018
Một số tài liệu bạn cần đăng nhập với tư cách thành viên thì mới có thể tải toàn văn nội dung vê theo luật sở hữu trí tuệ.
Cho phép tải công cộng

Cách đây 55 năm (ngày 04/4/1962), Hội đồng Chính phủ đã ra quyết định thành lập cơ quan Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (TCĐLCL) đầu tiên của nước ta là Viện Đo lường và Tiêu chuẩn thuộc Ủy ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước, mở đầu cho một hoạt động mới. Hoạt động tiêu chuẩn hóa, đo lường và quản lý chất lượng ở nước ta là cơ sở quan trọng cho hoạt động quản lý sản xuất, kinh doanh nói riêng và hoạt động quản lý kinh tế - xã hội nói chung. Đây cũng là thời điểm đánh dấu hoạt động TCĐLCL được chính thức bắt đầu với tư cách là một chuyên ngành có sự chỉ đạo và quản lý trực tiếp của Nhà nước

Những thành tựu đạt được

Trải qua 55 năm hoạt động, ngành TCĐLCL cả nước đã có nhiều đóng góp cho sự nghiệp nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh, hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực. Vai trò tích cực này của ngành TCĐLCL có thể được đánh giá qua 07 thành tựu
cơ bản sau:

Một là, đã hình thành hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật làm cơ sở pháp lý cho hoạt động TCĐLCL. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật này được xây dựng đồng bộ trên cơ sở trụ cột của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật; Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa; Luật Đo lường với đầy đủ các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thực hiện.

Hai là, đã hình thành hệ thống tổ chức TCĐLCL trong cả nước từ Trung ương, các ngành, địa phương và cơ sở. Tổng cục TCĐLCL thuộc
Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan quản lý nhà nước về TCĐLCL. Tại 63 tỉnh, thành phố trong cả nước đã hình thành các Chi cục TCĐLCL thuộc Sở Khoa học và Công nghệ. Ngoài ra, thực hiện trách nhiệm quản lý nhà nước đối với các sản phẩm, hàng hóa đặc thù, tại một số Bộ, ngành theo phân công trong Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa đã hình thành một hệ thống các cơ quan tham gia quản lý nhà nước trong
hoạt động này.

Ba là, công tác tiêu chuẩn hóa được triển khai rộng khắp, hỗ trợ đầy đủ các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và phù hợp với thông lệ quốc tế. Hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật với trên 9.000 tiêu chuẩn Việt Nam, trong đó 45% đạt tỷ lệ hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực và hơn 600 quy chuẩn Việt Nam, do 13 Bộ quản lý chuyên ngành xây dựng, ban hành đã và đang trở thành công cụ hữu hiệu góp phần đắc lực phục vụ hoạt động sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp và yêu cầu quản lý kinh tế - xã hội của đất nước. Ngoài ra, hoạt động quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật cũng được đổi mới về nội dung, phương thức nhằm theo kịp với sự chuyển đổi mạnh mẽ trong quản lý kinh tế - xã hội và đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. Tiêu chuẩn Việt Nam được định hướng xây dựng cho các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ chủ lực và những vấn đề thiết yếu khác của nền kinh tế - xã hội. Mặt khác, tỷ lệ hài hòa tiêu chuẩn Việt Nam với tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực không ngừng được nâng lên, phục vụ đắc lực cho việc cải tiến và đổi mới công nghệ, sản xuất và cung cấp các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có chất lượng, thúc đẩy thuận lợi hóa giao dịch thương mại của Việt Nam trên trường quốc tế.

Bốn là, hoạt động đo lường ngày càng phát triển theo chiều sâu, với hạ tầng chuẩn đo lường quốc gia và hệ thống các tổ chức thực hiện dịch vụ kỹ thuật. Hệ thống Chuẩn đo lường quốc gia tiếp tục được xây dựng và củng cố với 22 chuẩn đo lường quốc gia đã được công nhận. Hoạt động duy trì, dẫn xuất, sao truyền chuẩn từ chuẩn đo lường quốc gia xuống các chuẩn đo lường cấp thấp hơn của các tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn trong các lĩnh vực đo đảm bảo tính thống nhất, tin cậy, chính xác của phép đo trong đo lường công nghiệp nhằm kiểm soát các thông số công nghệ trong quá trình sản xuất, chế biến để tạo ra sản phẩm, hàng hóa đáp ứng với yêu cầu quy định, mang lại hiệu quả trong hoạt động sản xuất - kinh doanh của các doanh nghiệp. Hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn đã đáp ứng cơ bản các nhu cầu về đảm bảo đo lường trong thương mại, giao nhận hàng hóa, quản lý thị trường và xuất, nhập khẩu. Để phục vụ cho hạ tầng thừa nhận lẫn nhau về kết quả hoạt động đo lường, đã có 33 phép đo được Tổ chức Đo lường Quốc tế công nhận (CMC/CIPM) trong
6 lĩnh vực đo lường: độ dài, khối lượng, dung tích lưu lượng, áp suất, thời gian - tần số và nhiệt độ. Nhiều chương trình đảm bảo đo lường đã mang lại hiệu quả thiết thực cho hoạt động sản xuất - kinh doanh, góp phần duy trì, nâng cao năng suất, chất lượng.

Khánh thành Khu Văn phòng  và Khai trương Phòng thử nghiệm Quatest 3
Khánh thành Khu Văn phòng và Khai trương Phòng thử nghiệm Quatest 3

Năm là, công tác quản lý chất lượng đã đạt được những thành tựu quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất - kinh doanh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, người tiêu dùng, tăng cường hiệu lực hoạt động quản lý nhà nước. Thông qua các hoạt động thanh, kiểm tra chất lượng, xử lý vi phạm đã góp phần ổn định và nâng cao chất lượng sản phẩm hàng hóa, dịch vụ. Hoạt động TCĐLCL nói chung, đặc biệt là các hoạt động quản lý chất lượng, đảm bảo chất lượng và đánh giá sự phù hợp đã được đẩy mạnh, phù hợp với chuẩn mực và tập quán quốc tế.

Sáu là, công tác hợp tác quốc tế và phục vụ hội nhập trong lĩnh vực TCĐLCL đã được tăng cường cả về chiều rộng và chiều sâu. Với vai trò là cơ quan đầu mối về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực TCĐLCL, Tổng cục TCĐLCL đã duy trì hợp tác thường xuyên với hơn 30 tổ chức quốc tế, một số nước trên thế giới và khu vực. Trong quá trình tham gia vào các tổ chức nói trên, Tổng cục TCĐLCL đã trình bày quan điểm thể hiện những lợi ích của Việt Nam, tranh thủ và khai thác tối đa sự giúp đỡ và ủng hộ của các tổ chức này nhằm thúc đẩy hoạt động TCĐLCL ở nước ta. Nội dung hợp tác quốc tế ngày càng gắn kết với các yêu cầu phát triển của ngành, lĩnh vực, địa phương.

Hội thảo về công tác tiêu chuẩn đo lường chất lượng và đánh giá sự phù hợp
Hội thảo về công tác tiêu chuẩn đo lường chất lượng và đánh giá sự phù hợp

Bảy là, Tổng cục TCĐLCL đã xây dựng và không ngừng củng cố công tác thông tin, đào tạo phát triển nguồn nhân lực, đầu tư cơ sở vật chất. Hoạt động thông tin tư liệu được đẩy mạnh với hệ thống cơ sở dữ liệu về tiêu chuẩn Việt Nam và tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn của các nước phát triển. Với hơn 1.700 cán bộ, công chức, viên chức trực thuộc Tổng cục, cùng với hàng vạn người hoạt động trong lĩnh vực TCĐLCL của các ngành, địa phương và doanh nghiệp đã tạo thành đội ngũ đông đảo về số lượng, vững vàng về chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong thời kỳ hội nhập và phát triển kinh tế. Hàng nghìn nhà khoa học, các chuyên gia của các cơ quan quản lý, Viện nghiên cứu, Trường đại học đã tham gia xây dựng tiêu chuẩn trong các Ban Kỹ thuật Tiêu chuẩn Quốc gia; nghiên cứu khoa học về đo lường trong các Ban Kỹ thuật Đo lường; tham gia hoạt động đánh giá sự phù hợp, các Hội đồng Giải thưởng Chất lượng Quốc gia... đã làm cho hoạt động TCĐLCL ngày càng được xã hội hóa sâu rộng. Bên cạnh sự đầu tư của Nhà nước, Tổng cục TCĐLCL đã tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của nhiều tổ chức quốc tế, nước ngoài và tự đầu tư để tăng cường năng lực về đo lường thử nghiệm. Đến nay, Tổng cục TCĐLCL đang quản lý và sử dụng hệ thống trang thiết bị kỹ thuật trị giá hàng trăm tỷ đồng; xây dựng mới, cải tạo hàng chục nghìn m2 phòng thử nghiệm, hiệu chuẩn và phòng làm việc, trong đó có những phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn quốc tế và khu vực.

Định hướng phát triển

Nhìn lại chặng đường 55 năm qua, những người làm công tác TCĐLCL có thể vui mừng về sự phát triển của ngành với những đóng góp ý nghĩa trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế. Trong giai đoạn tới, để góp phần thực hiện mục tiêu tiếp tục nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh, đồng thời tăng cường kỷ cương, đề cao trách nhiệm, thi đua sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững, hoạt động TCĐLCL cần tập trung thực hiện một số định hướng cụ thể như sau:

Tiếp tục rà soát tổng thể hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về TCĐLCL để có kế hoạch điều chỉnh phù hợp với các cam kết trong các Hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia ký kết, đồng thời cải tiến theo định hướng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo dựng môi trường kinh doanh thuận lợi cho các tổ chức, doanh nghiệp.

Tiếp tục thực hiện các giải pháp cải tiến hoạt động kiểm tra chuyên ngành; thúc đẩy các Bộ, ngành cải tiến biện pháp quản lý sản phẩm hàng hóa nhóm 2 theo hướng quản lý rủi ro và tăng cường hậu kiểm; thực hiện dự án hệ thống thông tin kết nối một cửa quốc gia; đổi mới hoạt động quản lý chất lượng phục vụ doanh nghiệp trên tinh thần triển khai các Nghị quyết của Chính phủ và các Chương trình hành động của Bộ Khoa học và Công nghệ (Nghị quyết số 19/NQ-CP của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; Nghị quyết số
35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020; Nghị quyết số 36a/NQ-CP về Chính phủ điện tử).

Nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về TCĐLCL thông qua việc triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm sau:

- Thúc đẩy áp dụng mã số mã vạch phục vụ quản lý nhà nước và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển hoạt động sản xuất - kinh doanh (cảnh báo hàng hóa có vấn đề về chất lượng; phát hiện hàng giả; truy xuất nguồn gốc an toàn thực phẩm; quản lý dược phẩm, trang thiết bị vật tư y tế, quản lý dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe…);

- Triển khai quy hoạch, lập kế hoạch và tổ chức xây dựng một số nhóm tiêu chuẩn chiến lược phục vụ phát triển kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng (nhóm tiêu chuẩn trong lĩnh vực Đô thị thông minh, Tiết kiệm năng lượng, An toàn thực phẩm, Sản xuất nông nghiệp hữu cơ, Áp dụng các hệ thống quản lý);

- Tiếp tục đầu tư phát triển hệ thống chuẩn đo lường quốc gia; xây dựng năng lực để mở rộng phạm vi các phép đo CMC (khả năng đo và hiệu chuẩn) được công nhận; rà soát thúc đẩy việc kiểm soát đo lường với phương tiện đo nhóm 2 trong các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội như kiểm soát đo lường trong y tế; nghiên cứu đề án triển khai các hoạt động đo lường hỗ trợ thúc đẩy nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa;

- Đẩy mạnh công tác khảo sát, giám sát, đánh giá và thông tin, cảnh báo về chất lượng sản phẩm, hàng hóa để đề xuất các biện pháp quản lý nhà nước nhằm đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng; kịp thời nhận diện các yếu tố rào cản kỹ thuật đối với các sản phẩm xuất khẩu để cung cấp thông tin cảnh báo cho các Hiệp hội, doanh nghiệp chủ động chuẩn bị năng lực;

- Tăng cường công tác thanh, kiểm tra tổ chức công nhận, các tổ chức đánh giá sự phù hợp đã đăng ký và được chỉ định; đào tạo nguồn lực và tổ chức thực hiện, hướng dẫn hệ thống Chi cục TCĐLCL ở các địa phương triển khai chức năng thanh tra chuyên ngành về TCĐLCL;

- Tiếp tục triển khai giai đoạn II (2016-2020) Chương trình quốc gia "Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa của doanh nghiệp Việt Nam đến năm 2020" theo hướng phối hợp, lồng ghép với các chương trình, dự án, đề án khoa học và công nghệ có cùng mục tiêu của Bộ Khoa học và Công nghệ và các Bộ, ngành, địa phương; tổ chức đánh giá hiệu quả kinh tế của việc áp dụng tiêu chuẩn Việt Nam;...

- Đổi mới cách thức, biện pháp thông tin tuyên truyền về hoạt động TCĐLCL. Vận hành Cổng thông tin doanh nghiệp, Trang tin thông tin, cảnh báo về chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Hoàn thiện cơ chế phối hợp thông tin trên Tạp chí ngành, Trang thông tin điện tử của Tổng cục TCĐLCL và các phương tiện
truyền thông;

- Tăng cường hoạt động TCĐLCL tại các Bộ, ngành, địa phương thông qua hoạt động kiểm tra, hướng dẫn thực thi pháp luật về TCĐLCL; kiểm tra tình hình thực hiện Quyết định số 19/2014/QĐ-TTg về áp dụng ISO 9000 trong cơ quan hành chính tại các Bộ, ngành, địa phương;

- Đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực TCĐLCL, tận dụng tối đa các nguồn hỗ trợ từ nước ngoài để phát triển hệ thống năng lực đánh giá sự phù hợp, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thành viên và đóng vai trò chủ động, tích cực trong các tổ chức quốc tế. 

Góp ý của bạn đọc

Nhập mã bảo vệ
Hình ảnh CAPTCHA
Nhập mã Hiển thị ở trên vào hộp dưới đây
HDT HTML
HDT NewsBlog

BẢN TIN KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Số 48/2020 - 21/12/2020
Số 48/2020 Xem thêm
Số 47/2020 - 21/12/2020
Số 46/2020 - 14/12/2020
Số 45/2020 - 14/12/2020
Số 44/2020 - 02/12/2020
HDT HTML
Thống kê truy cập
  • 5.359.648
  • Đang online: 97
  • Trong tuần: 18.074
  • Trong tháng: 83.712
  • Trong năm: 83.712