Đăng nhập
Tư liệu

Tư liệu KH&CN

Tình hình sản xuất, tiêu thụ rau hữu cơ trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng
Ấn phẩm KHCN
Khoa học công nghệ
BBT tổng hợp
2019
Một số tài liệu bạn cần đăng nhập với tư cách thành viên thì mới có thể tải toàn văn nội dung vê theo luật sở hữu trí tuệ.
Cho phép tải công cộng

Sản xuất nông nghiệp hữu cơ là sản xuất theo nguyên tắc được quy định trong tiêu chuẩn Quốc tế IFOAM (Liên đoàn Quốc tế các phong trào canh tác nông nghiệp hữu cơ) nhằm đảm bảo hệ sinh thái cây trồng, vật nuôi; tạo ra những sản phẩm có chất lượng, an toàn với người sử dụng và mang lại hiệu quả kinh tế; duy trì và nâng cao độ màu mỡ của đất. Đó là phương pháp nuôi, trồng mà không sử dụng bất cứ loại hóa chất độc hại nào như thuốc trừ sâu, bảo vệ thực vật, diệt cỏ hóa học, các loại phân hóa học, các chất kích thích sinh trưởng, kháng sinh tổng hợp, chất bảo quản hóa học… 

Sản xuất hữu cơ đặc biệt coi trọng bảo vệ đa dạng sinh học, cân bằng hệ sinh thái tự nhiên, duy trì và nâng cao sức khỏe của con người trong tất cả các khâu từ canh tác, chế biến, phân phối đến tiêu dùng.

Sản xuất nông nghiệp hữu cơ yêu cầu không  được phép sử dụng 5 nguồn vật liệu đầu vào cho sản xuất gồm: hóa chất bảo vệ thực vật, phân bón hóa học, chất kích thích tăng trưởng, sản phẩm đột biến gen, phân bắc.

Canh tác hữu cơ sẽ cải thiện, duy trì cảnh quan tự nhiên và hệ sinh thái nông nghiệp, tránh việc khai thác quá mức và gây ô nhiễm cho các nguồn lực tự nhiên, giảm thiểu việc sử dụng năng lượng và các nguồn lực không thể tái sinh, sản xuất đủ lương thực có chất lượng cao, đảm bảo dinh dưỡng, không độc hại,… Ngoài ra, còn đảm bảo, duy trì và gia tăng độ màu mỡ lâu dài cho đất, củng cố các chu kỳ sinh học trong nông trại, đặc biệt là các chu trình dinh dưỡng, bảo vệ cây trồng dựa trên việc phòng ngừa thay cho cứu chữa, đa dạng các vụ mùa và các loại vật nuôi, phù hợp với điều kiện địa phương,…

Sản xuất rau hữu cơ là một phần của sản xuất nông nghiệp hữu cơ; sử dụng phân bón được ủ tự nhiên, gồm các loại cây xanh, phân động vật, cám gạo và vi sinh vật trộn đều, ủ theo quy trình kỹ thuật.

Sản xuất, tiêu thụ rau hữu cơ tại Lâm Đồng

Lâm Đồng là tỉnh miền núi nằm ở phía Nam Tây Nguyên; có điều kiện khí hậu ôn hòa, mát mẻ quanh năm, với các tiềm năng và lợi thế về tài nguyên đất đai, nguồn nước, nguồn nhân lực cùng điều kiện sinh thái thích hợp để phát triển sản xuất nông nghiệp với sự đa dạng về chủng loại cây trồng hơn so với các vùng khác như: cây công nghiệp dài ngày, cây ăn trái, rau, hoa cao cấp có nguồn gốc ôn đới và á nhiệt đới. Đồng thời, là địa phương thu hút nguồn vốn FDI trong nông nghiệp khá lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân có cơ hội tiếp cận và ứng dụng nhanh các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất, đặc biệt là nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Toàn tỉnh hiện có trên 278 ha đất canh tác với gần 128 ha cây hàng năm và 257 ha cây lâu năm; trong đó, có trên 174 ha cà phê (sản lượng trên 507 tấn), gần 13 ha chè (sản lượng gần 167 tấn), trên 67 ha rau các loại (sản lượng trên 2,3 triệu tấn), gần 9.000 ha hoa các loại (sản lượng trên 3,3 tỷ cành). Trong những năm qua, Lâm Đồng đã tập trung đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Đến nay, toàn tỉnh có 54.477 ha diện tích ứng dụng công nghệ cao, chiếm 19,5% diện tích đất canh tác, đạt 30% giá trị sản xuất của ngành nông nghiệp.

Sản xuất rau hữu cơ

Mặc dù là tỉnh được đánh giá có tính đa dạng về chủng loại cây trồng, vật nuôi; là một trong những địa phương đi đầu trong sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với quy mô diện tích lớn, nhưng đến nay, tại Lâm Đồng, chứng nhận hữu cơ mới chỉ được thực hiện trên lĩnh vực sản xuất trồng trọt (chè, rau), chăn nuôi (bò sữa). Điều này cho thấy, sản xuất nông nghiệp hữu cơ là nhu cầu rất cao của chuỗi nông sản toàn cầu; tuy nhiên, quy trình thực hiện cực kỳ nghiêm ngặt nên khả năng mở rộng quy mô rất chậm.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh, chứng nhận hữu cơ chỉ thực hiện trong sản xuất rau với diện tích 31,09 ha, sản lượng 318,6 tấn/năm với 5 doanh nghiệp đã được chứng nhận sản xuất hữu cơ và 1 doanh nghiệp đang xin cấp giấy chứng nhận.

Có 5/6 công ty đã được chứng nhận hữu cơ đều có hệ thống sơ chế, đóng gói, bảo quản được cấp chứng nhận ISO 22000, HACCP đạt tiêu chuẩn châu Âu, nhằm đảm bảo yêu cầu về chất lượng xuyên suốt trong chuỗi sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, sản xuất rau hữu cơ tại Lâm Đồng vẫn còn tồn tại một số khó khăn như: tỉnh chưa có quy hoạch về sản xuất hữu cơ, chưa có các cơ chế, chính sách riêng nhằm hỗ trợ cho sản xuất hữu cơ mà chủ yếu lồng ghép thực hiện trong các chương trình, dự án như Chương trình phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, Hỗ trợ liên kết sản xuất tiêu thụ thông qua hợp đồng,…; các quy trình sản xuất nông nghiệp hữu cơ còn hạn chế, chưa được xây dựng để phổ biến, chuyển giao cho sản xuất; công tác đào tạo, tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật về sản xuất hữu cơ chưa được tăng cường; việc giới thiệu, quảng bá, xúc tiến thương mại cho sản phẩm hữu cơ chưa được đẩy mạnh... 

Tiêu thụ sản phẩm rau hữu cơ

Sản phẩm rau sản xuất hữu cơ có năng suất thấp, tuy nhiên giá trị, giá thành cao nên giá bán cao hơn nhiều so với các sản phẩm rau sản xuất thông thường. 

Sản phẩm hữu cơ của các doanh nghiệp đã được công nhận được xuất khẩu sang các thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản, Singapore… Đối với thị trường trong nước, sản phẩm được cung cấp chủ yếu cho các đối tượng tiêu dùng cao cấp.

Tuy nhiên, công tác xúc tiến thương mại, giới thiệu, quảng bá sản phẩm rau hữu cơ tại Lâm Đồng chưa được thực hiện rộng rãi, người tiêu dùng chưa tin tưởng và khó phân biệt giữa sản phẩm rau sản xuất hữu cơ với các sản phẩm rau sản xuất thông thường khác. Do vậy, tuy nhu cầu thị trường cao nhưng sản phẩm rau hữu cơ vẫn khó tiêu thụ; chỉ các tổ chức, cá nhân có hợp đồng trước, với đầy đủ các chứng nhận hợp lệ mới có thể đứng vững trên thị trường.

Sử dụng phân bón hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng

Phân bón là vật tư đầu vào của quá trình sản xuất nông nghiệp, đóng vai trò rất quan trọng trong nền nông nghiệp. Tuy nhiên, hiện nay, việc sử dụng phân bón vô cơ, phân bón hóa học tràn lan trong thời gian dài đã khiến lượng hữu cơ trong đất sản xuất nông nghiệp bị mất đi, đất ngày càng bạc màu, thoái hóa nghiêm trọng. Do đó, việc sử dụng phân bón hữu cơ trong sản xuất nông nghiệp đang được khuyến khích nhằm tăng độ phì nhiêu cho đất, cải tạo đất hiệu quả, khôi phục dinh dưỡng trong đất, cân bằng môi trường sinh thái. Đây là giải pháp tối ưu nhất để phát triển nông nghiệp an toàn, bền vững.

Trong các loại phân bón hữu cơ đều chứa đầy đủ các chất dinh dưỡng đa lượng N, P, K cần thiết cho cây trồng; có các nguyên tố trung lượng và vi lượng ở dạng dễ hấp thu giúp cây trồng phát triển cân đối. Đặc biệt, còn có các loại vi sinh vật hữu ích như vi sinh vật cố định đạm, phân giải lân, phân giải xenlulo; phân hủy thành các chất mùn chứa các loại axít hữu cơ: axit humic, axit fulvic… khi sử dụng cho cây trồng sẽ tạo môi trường thuận lợi cho vi sinh vật hữu ích phát triển, hạn chế tối đa các vi sinh vật gây hại. 

Vì vậy, việc sử dụng phân bón hữu cơ thay thế phân bón vô cơ, phân bón hóa học trong trồng trọt và sản xuất nông nghiệp sẽ giúp bảo đảm môi trường sống và nguồn nước sạch hơn; môi trường canh tác, cây trồng sẽ khoẻ hơn, giảm phụ thuộc vào việc sử dụng thuốc trừ sâu cũng như các loại thuốc bảo vệ thực vật khác; tạo ra sản phẩm nông sản sạch và an toàn, có giá trị hơn trên thị trường, tăng khả năng xuất khẩu; tận dụng các phế phụ phẩm trong nông nghiệp, rác thải hữu cơ trong sinh hoạt để tái sử dụng vào sản xuất phân bón hữu cơ, thúc đẩy sự phát triển, cũng như ứng dụng của phân bón hữu cơ trong nền nông nghiệp, bảo vệ môi trường.

Tại Lâm Đồng, hàng năm, để đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp, cần một lượng phân bón tương đối lớn, khoảng 2,2 triệu tấn phân bón các loại; trong đó, khoảng 1,4 triệu tấn phân bón hữu cơ, chiếm 63,6% tổng lượng phân bón sử dụng.

Trên địa bàn tỉnh h