Đăng nhập
Tư liệu

Tư liệu KH&CN

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Lâm Đồng với hoạt động sáng tạo kỹ thuật
Ấn phẩm KHCN
Khoa học công nghệ
Trần Minh Châu
2019
Một số tài liệu bạn cần đăng nhập với tư cách thành viên thì mới có thể tải toàn văn nội dung vê theo luật sở hữu trí tuệ.
Cho phép tải công cộng

Một trong những nhiệm vụ chính của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lâm Đồng là tổ chức, hướng dẫn và thực hiện các hoạt động sáng tạo của quần chúng trên lĩnh vực khoa học và công nghệ; tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Hàng năm, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tham mưu UBND tỉnh ban hành các quyết định thành lập Ban tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng (Cuộc thi) cùng các văn bản chỉ đạo triển khai trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở quyết định của UBND tỉnh, Ban tổ chức Hội thi và Cuộc thi đã xây dựng kế hoạch triển khai; thành lập Ban thư ký; ban hành thể lệ Hội thi, Cuộc thi; xây dựng các biểu mẫu hướng dẫn đăng ký; xây dựng quy chế hoạt động của Ban tổ chức, Ban thư ký, Hội đồng thẩm định, Hội đồng giám khảo…; tổ chức phát động Hội thi, Cuộc thi trên địa bàn toàn tỉnh. Thường trực Ban tổ chức Hội thi, Cuộc thi đã phối hợp chặt chẽ với các sở, ban, ngành, đoàn thể, cơ quan liên quan thực hiện tốt các hoạt động tuyên truyền, phổ biến, tiếp nhận và thẩm định các giải pháp; tiến hành sơ kết, tổng kết và xét trao giải thưởng kịp thời trong các lần tổ chức Hội thi, Cuộc thi. Thông qua việc triển khai hiệu quả các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, UBND tỉnh Lâm Đồng, tổ chức tốt các Hội đồng thẩm định, Hội đồng xét giải nên qua các lần tổ chức Hội thi, Cuộc thi đã gặt hái được những kết quả rất đáng khích lệ. 

Hội thi Sáng tạo kỹ thuật 

Từ năm 2002 đến nay, tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức 9 lần Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, hướng đến mục tiêu cơ bản là thúc đẩy phong trào thi đua lao động sáng tạo, khai thác, phát huy tiềm năng sáng tạo to lớn của quần chúng; phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nhanh chóng ứng dụng các tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất, đời sống, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Qua các lần tổ chức Hội thi, có 310 giải pháp của gần 1.000 tác giả tham dự; trong đó, có 126 giải pháp đoạt giải cấp tỉnh. Trên cơ sở đó, Ban tổ chức đã xem xét, lựa chọn các giải pháp xuất sắc gửi tham dự Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc. Kết quả, có 10 giải pháp đạt các giải tại Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc (1 giải Nhì, 5 giải Ba, 4 giải Khuyến khích). Có nhiều giải pháp sáng tạo kỹ thuật đã được áp dụng vào thực tế tại cơ quan, đơn vị, góp phần làm lợi cho đơn vị hàng tỷ đồng. Cụ thể như:

- Giải pháp “Nghiên cứu kỹ thuật phát sóng và truyền tải dữ liệu Audio/Video” của nhóm tác giả Nguyễn Đức Dũng, Nguyễn Hương, Đặng Thanh Hà (Đài Phát thanh và Truyền hình Lâm Đồng): đã kết hợp công nghệ truyền tải tín hiệu bằng cáp quang và cáp đồng, phối hợp với các phần mềm chuyên dụng để truyền tải tín hiệu là các chương trình truyền hình từ các phòng chuyên môn, máy tính chuyên dụng với khoảng cách xa (vài trăm mét), dung lượng lớn, đòi hỏi tốc độ truyền dẫn cao. Hệ thống có giá thành đầu tư khoảng 300 triệu đồng (so với hệ thống cũ khoảng 1.150 triệu đồng) đã góp phần tích cực trong việc tự động hóa công tác thu - phát sóng của Đài Phát thanh và Truyền hình Lâm Đồng, giúp làm lợi cho đơn vị trên 700 triệu đồng.

- Giải pháp “Thiết kế, thi công hệ thống giám sát từ xa Đập tràn - Cửa nhận nước về Nhà máy Thủy điện Đại Ninh” của  tác giả Đặng Minh Tiến (Công ty Thủy điện Đại Ninh): đã tích hợp hệ thống cáp quang, cáp đồng để truyền dẫn tín hiệu về Trung tâm xử lý thay thế hệ thống truyền dẫn vô tuyến từ các đầu dò (detector) đến Trung tâm xử lý với khoảng cách khá xa từ các trạm (trên 30 km). Giải pháp có ưu điểm là sử dụng các thiết bị, linh kiện có sẵn trên thị trường như bộ converter, PLC... thay cho hệ thống cũ; sử dụng kết hợp cáp đồng và cáp quang với khoảng cách trên 30 km nên không phụ thuộc vào yếu tố khí hậu, thời tiết... Tổng chi phí để thực hiện giải pháp là 285 triệu đồng; trong khi đó, hệ thống cũ có mức đầu tư ban đầu là 16 tỷ; chi phí bảo trì, bảo dưỡng hàng năm là 372 triệu đồng. Như vậy, giải pháp đã góp phần làm lợi cho Nhà máy trên 15 tỷ đồng chi phí đầu tư; gần 400 triệu đồng kinh phí duy tu, bảo dưỡng hàng năm. 

- Giải pháp “Cải tiến hệ thống thu gom màng bọt bể Imhoff tại Xí nghiệp Quản lý nước thải Đà Lạt” của tác giả Nguyễn Hữu Khải (Xí nghiệp Quản lý nước thải Đà Lạt): đã chế tạo thành công thiết bị thu gom màng bọt và các thiết bị phụ trợ đáp ứng các thông số kỹ thuật của nhà máy, làm lợi cho Xí nghiệp trên 300 triệu đồng/năm. 

- Giải pháp “Máy sấy nông sản NK700 sử dụng công nghệ nhiệt sinh khối” của tác giả Đặng Văn Bảy (Hòa Ninh, Di Linh). Là một nông dân với trình độ văn hóa chỉ mới lớp 4 nhưng ông Bảy đã chế tạo thành công thiết bị sấy nông sản sử dụng chất đốt là các phế phẩm nông nghiệp như vỏ cà phê, trấu, mùn, cỏ khô... Loại máy này có ưu điểm là không tạo khói, không thải khí độc ra môi trường; đảm bảo sản phẩm sấy đạt chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu cảu thị trường trong nước và xuất khẩu; đặc biệt là áp dụng được cho nhiều loại nông sản cần sấy tại địa phương.

- Giải pháp “Cải tiến nâng cao hiệu quả loại nước công đoạn cô đặc và hiệu chỉnh dung dịch thuộc dây chuyền công nghệ sản xuất alumin Tân Rai - tỉnh Lâm Đồng” của nhóm tác giả Trần Vũ Trường, Nguyễn Văn Phòng, Nguyễn Hoài Sơn (Công ty TNHH MTV Nhôm Lâm Đồng - TKV): đã giúp làm lợi cho Công ty hàng tỷ đồng mỗi năm. Giải pháp đạt giải Nhất tại Hội thi cấp tỉnh năm 2018-2019, hiện đang gửi tham dự Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc năm 2018-2019.

Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng

Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng được tổ chức định kỳ hàng năm, dành cho đối tượng là thanh thiếu niên, nhi đồng có độ tuổi từ 6-19 đang học tập tại các trường tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông ở các địa phương trong toàn tỉnh. Cuộc thi nhằm khơi dậy tiềm năng và phát huy tư duy sáng tạo của thanh thiếu niên, nhi đồng, hướng hoạt động của tuổi trẻ vào các công việc hữu ích cho xã hội. Sản phẩm dự thi của các em học sinh chủ yếu là các giải pháp kỹ thuật thông qua các mẫu vật hoặc mô hình thuộc các lĩnh vực: vui chơi giải trí; rèn luyện thể lực, học tập; cải thiện điều kiện sinh hoạt, bảo vệ môi trường; tiết kiệm năng lượng và phát triển kinh tế. 

Đến nay, tỉnh Lâm Đồng đã tổ chức thành công 15 lần Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng. Trong đó, Tỉnh đoàn Lâm Đồng là đơn vị chủ trì tổ chức Cuộc thi lần thứ I-IV; ở giai đoạn này, nội dung Cuộc thi được lồng ghép vào nội dung Cuộc thi Tin học không chuyên do Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp tổ chức. Từ lần thứ V trở đi, Cuộc thi được giao cho Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh chủ trì, phối hợp với các ban, ngành liên quan tổ chức thực hiện. Từ đó, việc tổ chức Cuộc thi đã đi vào nề nếp, đạt được nhiều kết quả trong đào tạo, bồi dưỡng, khuyến khích học sinh phát huy tư duy sáng tạo. Số lượng, chất lượng các giải pháp ngày càng được nâng cao, năm sau cao hơn năm trước. Việc tổ chức Cuộc thi đã được sự hưởng ứng tích cực của các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh. Một số địa phương có nhiều giải pháp tham dự trong các kỳ tổ chức Cuộc thi và đạt giải các cấp là thành phố Đà Lạt, Bảo Lộc và các huyện Đức Trọng, Đạ Huoai, Đạ Tẻh.

Qua 15 lần tổ chức Cuộc thi, Ban tổ chức đã nhận được gần 1.000 giải pháp tham gia. Ban tổ chức đã xét chọn và trao giải cho trên 300 giải pháp; nhiều giải pháp xuất sắc được chọn tham dự Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc và đạt nhiều giải cao (3 giải Nhất, 1 giải Nhì, 1 giải Ba, 9 giải Khuyến khích; đặc biệt, có 01 giải pháp đạt giải Ba quốc tế trong Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng quốc tế được tổ chức tại Thái Lan). Một số giải pháp của các em học sinh nếu được đầu tư thêm về công nghệ sẽ trở thành những sản phẩm có giá trị thương mại như:

- Giải pháp “Thuốc trừ sâu từ hạt bình bát” của học sinh Lê Bảo Ngọc (Trường THPT Trần Phú): chế tạo thuốc trừ sâu từ hạt bình bát, tỏi, rượu... là những nguyên, vật liệu rất phổ biến ở nông thôn Việt Nam. Ưu điểm của giải pháp là chế tạo thuốc trừ sâu có giá thành rẻ, không độc hại với con người nhưng hiệu quả cao đối với kiến, sâu hại... Giải pháp đạt giải Ba tại Cuộc thi quốc tế được tổ chức tại Thái Lan.  

- Giải pháp “Rào chắn thông minh” của học sinh Đặng Bảo Long (Trường THCS Ninh Gia, Đức Trọng). Bản chất của giải pháp là ý tưởng tự động hóa quá trình điều khiển giao thông tại các nút giữa đường sắt và đường bộ, giữa đường bộ với đường bộ ở mọi hình thức khác nhau giúp giảm tình trạng tai nạn giao thông.

- Giải pháp “Nghiên cứu một số ứng dụng mới của lõi ngô (cùi bắp)” của học sinh Lê Anh Tân, Trần Tuấn Anh (Trường THPT Chu Văn An, Đức Trọng): tận dụng phế phẩm nông nghiệp sau thu hoạch là lõi ngô để chế biến thành 3 sản phẩm hữu dụng: giá thể nuôi cấy cây con trong vườm ươm; nguyên liệu để lọc nước; giá thể trồng rau mầm bằng phương pháp thủy canh.  

- Giải pháp “Nghiên cứu sản xuất màng sinh học từ chế phẩm tơ tằm chiếu xạ để bảo quản dâu tây” của các em Lê Nguyễn Hoàng Ngân, Phan Lê Thảo Phương (học sinh lớp 11, Trường THPT Đơn Dương): đạt giải Đặc biệt tại Cuộc thi cấp tỉnh và giải Nhất tại Cuộc thi toàn quốc năm 2018; được chọn tham dự Triển lãm quốc tế dành cho các nhà sáng tạo trẻ năm 2019 (IEYI) tổ chức vào tháng 10/2019 tại Indonesia. 

- Giải pháp “Thiết bị lọc khí trên xe đạp khi tham gia giao thông” của các em Tăng Bảo Khánh, Trần Hoàng Phi Bảo, Cao Thị Khánh Hòa (học sinh lớp 11 và 12 Lý, Trường THPT chuyên Thăng Long, Đà Lạt): đạt giải Nhất Cuộc thi cấp tỉnh năm 2019; đang gửi tham dự Cuộc thi toàn quốc năm 2019.

Đánh giá chung

Kết quả đã đạt được

Nhờ sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của lãnh đạo Tỉnh ủy, UBND tỉnh cùng sự hoạt động tích cực trong tổ chức và triển khai thực hiện, phong trào sáng tạo kỹ thuật của tỉnh đã có chỗ đứng nhất định trong quần chúng để tiến công vào khoa học kỹ thuật trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. 

Với sự vào cuộc, tham gia tích cực của các địa phương, sở, ban, ngành, trong những năm gần đây, sáng tạo kỹ thuật đã trở thành phong trào rộng rãi, có sức lan tỏa, triển khai sâu rộng đến tận cơ sở (có 12/12 địa phương tham gia và đạt giải trong các kỳ thi). Việc tổ chức phong trào ngày càng đi vào nề nếp cả về chiều rộng và chiều sâu. Số lượng các cá nhân, đơn vị tham gia tăng dần, số lượng, chất lượng giải pháp kỹ thuật đăng ký dự thi đợt sau cao hơn đợt trước. Các công trình, giải pháp được xét trao giải và khen thưởng tuy ở những lĩnh vực khác nhau nhưng đều đạt các yêu cầu về tính mới, sáng tạo, hiệu quả, mang lại những lợi ích thiết thực cho địa phương, đơn vị trong tỉnh.

Đặc biệt có sự tham gia nhiệt tình có chất lượng của các viện nghiên cứu, trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh như Viện Nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt, Viện Nghiên cứu Khoa học Tây Nguyên, Công ty TNHH MTV Vắc xin Pasteur Đà Lạt; Trường Đại học Đà Lạt, Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt, Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật, Cao đẳng Y tế; Bệnh viện Đa Khoa tỉnh Lâm Đồng… 

Những vấn đề còn tồn tại

Phong trào sáng tạo kỹ thuật của tỉnh trong những năm qua tuy đã gặt hái được những thành tựu nhất định, nhưng xét theo chiều rộng và chiều sâu, hoạt động sáng tạo kỹ thuật vẫn chưa đạt yêu cầu mong muốn, còn mang tính thời vụ; chưa thành phong trào quần chúng, có sức lan tỏa mạnh; chưa trở thành điểm nhấn quan trọng trong phong trào thi đua yêu nước của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. 

Hoạt động sáng tạo kỹ thuật nói chung chưa được sự quan tâm đúng mực của lãnh đạo các cấp, ngành, đơn vị. Sự đầu tư về thời gian, nhân lực, vật lực còn khiêm tốn, chưa ngang tầm với phong trào lao động sáng tạo tại địa phương. So với một số địa phương khác trong vùng, chỉ mới đạt ở mức trung bình khá.

Nguyên nhân của những tồn tại trên là do chưa thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động các cấp, ngành tham gia phong trào; phương thức tổ chức triển khai phong trào sáng tạo kỹ thuật cũng còn nhiều hạn chế, mang tính thụ động, có khuynh hướng thiên về gặt hái kết quả hơn là tìm tòi, phát hiện, nuôi dưỡng và hiện thực hóa các ý tưởng sáng tạo; chưa có cách làm phù hợp để phổ biến, nhân rộng các giải pháp đạt kết quả cao trong các Hội thi và Cuộc thi; chưa có biện pháp tích cực giúp các tác giả/nhóm tác giả đạt giải hoặc chưa đạt giải tiếp tục hoàn thiện các công trình sáng tạo để đáp ứng yêu cầu trong thực tế sản xuất, đời sống.

Một số phương hướng 

Để khắc phục các nhược điểm và thúc đẩy phong trào sáng tạo kỹ thuật của tỉnh ngày càng phát triển mạnh, trong thời gian tới, Thường trực Ban tổ chức Hội thi và Cuộc thi sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành đoàn thể, UBND các huyện, thành phố có các biện pháp tích cực nhằm khuyến khích cơ quan, tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc tạo ra sáng kiến theo Khoản 2, Điều 15 Nghị định số 13/2012/NĐ-CP ngày 02/3/2012 của Chính phủ về Điều lệ sáng kiến.

Tăng cường công tác chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, sở, ban, ngành, đoàn thể đối với hoạt động sáng tạo kỹ thuật. Nâng cao trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương, đơn vị; tăng cường hoạt động phối hợp giữa các đơn vị liên quan, giữa các thành viên Ban tổ chức Hội thi và Cuộc thi.

Phát động Hội thi, Cuộc thi sâu, rộng đến các địa phương, tổ chức cơ sở, doanh nghiệp, đơn vị nghiên cứu và ứng dụng khoa học và công nghệ trong toàn tỉnh. Tăng cường việc cung cấp thông tin về hoạt động sáng tạo kỹ thuật của tỉnh thông qua các phương tiện thông tin truyền thông nhằm tạo thuận lợi trong công tác tổ chức hoạt động sáng tạo kỹ thuật đến cơ sở. 

Không ngừng cải tiến, đổi mới phương pháp tổ chức để Hội thi, Cuộc thi thực sự trở thành phong trào sâu, rộng trong toàn xã hội; một “sân chơi” để trau dồi kiến thức, rèn luyện kỹ năng, tạo cơ hội học tập, chia sẻ kinh nghiệm, phát hiện và khai thác các tiềm năng sáng tạo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. 

Số 5/2019

Góp ý của bạn đọc

Nhập mã bảo vệ
Hình ảnh CAPTCHA
Nhập mã Hiển thị ở trên vào hộp dưới đây
HDT HTML
HDT NewsBlog

BẢN TIN KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Số 48/2020 - 21/12/2020
Số 48/2020 Xem thêm
Số 47/2020 - 21/12/2020
Số 46/2020 - 14/12/2020
Số 45/2020 - 14/12/2020
Số 44/2020 - 02/12/2020
HDT HTML
Thống kê truy cập
  • 5.607.707
  • Đang online: 105
  • Trong tuần: 8.318
  • Trong tháng: 8.318
  • Trong năm: 331.771