Đăng nhập
Tư liệu

Tư liệu KH&CN

Ứng dụng khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2011-2020
Ấn phẩm KHCN
Khoa học công nghệ
Ths. Võ Thị Hảo - Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng
2020
Một số tài liệu bạn cần đăng nhập với tư cách thành viên thì mới có thể tải toàn văn nội dung vê theo luật sở hữu trí tuệ.
Cho phép tải công cộng

Lâm Đồng là tỉnh miền núi phía Nam Tây Nguyên với 977.354 ha diện tích tự nhiên, chiếm 20,54% diện tích vùng Tây Nguyên; trong đó, có trên 900 ngàn ha đất nông nghiệp; gần 56 ngàn ha đất phi nông nghiệp; khoảng hơn 13 ngàn ha đất chưa sử dụng. Toàn tỉnh có 12 đơn vị hành chính cấp huyện, 142 đơn vị cấp xã; gần 1,3 triệu người, tỷ lệ dân thành thị 39,18%, nông thôn 60,82%, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc trong các ngành kinh tế là 764.312 người. Trong đó, lao động khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 498.332 người (chiếm 65,2%); cơ cấu dân cư đa dạng với 47 dân tộc (dân tộc thiểu số chiếm trên 40%). Kinh tế những năm gần đây tiếp tục phát triển, GRDP năm 2019 tăng 8,5% (khu vực nông, lâm và thủy sản tăng 5,3%); thu nhập bình quân đầu người đạt 66,7 triệu đồng; được đánh giá là địa phương dẫn đầu cả nước về ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp.
Với mục tiêu chuyển giao, ứng dụng công nghệ và tiến bộ kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất, bảo quản, chế biến nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của một số hàng hóa nông sản trên thị trường trong và ngoài nước, góp phần xóa đói giảm nghèo, tạo việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho cộng đồng dân cư ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc ít người trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2011-2020, UBND tỉnh đã phê duyệt triển khai 9 dự án nông thôn miền núi cấp tỉnh, đề xuất đặt hàng Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt và triển khai 14 dự án nông thôn miền núi cấp Nhà nước với 34.620 triệu đồng từ ngân sách Trung ương, 7.854 triệu đồng từ ngân sách địa phương để triển khai các dự án ứng dụng, chuyển giao công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Các dự án nông thôn miền núi cấp Nhà nước, tỉnh tập trung chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trên các đối tượng cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh như chè, cà phê, dâu tằm, nấm ăn, nấm dược liệu, rau, hoa, bò thịt, cá nước lạnh,… góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, cải thiện đời sống người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Về vật nuôi
Đã xây dựng các mô hình chăn nuôi bò lai hướng thịt chất lượng cao, mô hình trồng cỏ phân tán tại các huyện Cát Tiên, Đức Trọng, Lâm Hà, Đơn Dương. Các mô hình đã áp dụng những quy trình kỹ thuật được chuyển giao từ Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên gồm: chăn nuôi bò lai hướng thịt chất lượng cao; trồng và sử dụng các giống cỏ chăn nuôi; chế biến phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn cho bò, vỗ béo bò thịt, vệ sinh chuồng trại và xử lý môi trường chăn nuôi. Từ các mô hình của dự án, đến nay, đã sinh được 142 bê con. Ngoài ra, các dự án đã đào tạo 25 kỹ thuật viên cơ sở; tập huấn kỹ thuật cho 250 lượt nông dân tham gia dự án. 
Cuối năm 2019, địa phương được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt dự án sản xuất các giống cá với mục tiêu tạo ra sản phẩm cá tầm Nga và cá tầm Siberi giống có chất lượng cao, giá thành giảm so với mặt hàng cùng loại nhập khẩu từ nước ngoài. Dự án sẽ xây dựng mô hình sản xuất giống nhân tạo và mô hình ương giống cá tầm Nga và cá tầm Siberi với quy mô 300 ngàn con cá giống, 1 triệu con cá bột đảm bảo chất lượng, không bệnh tật vào năm thứ 3 thực hiện dự án. Kết thúc dự án, dự kiến đào tạo 10 kỹ thuật viên thành thạo công nghệ sinh sản nhân tạo cá tầm Nga, cá tầm Siberi; công nghệ ương giống cá tầm Nga, cá tầm Siberi từ bột lên giống. 
Về cây trồng
Mô hình ứng dụng và chuyển giao công nghệ để phát triển bền vững nghề trồng dâu, nuôi tằm ở các huyện Lâm Hà, Đạ Tẻh, tỉnh Lâm Đồng đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm của ngành trồng dâu, nuôi tằm của 2 huyện nói riêng và của tỉnh Lâm Đồng nói chung, bước đầu hình thành mối liên kết từ sản xuất dâu, nuôi tằm đến tiêu thụ trứng cho các hộ sản xuất trong huyện. Các dự án đã xây dựng mô hình hộ gia đình trồng các giống dâu mới đạt năng suất 25-29,5 tấn/ha/năm, mô hình nuôi tằm con tập trung cho năng suất kén từ 40-45 kg/hộp, tỷ lệ trứng nở đạt trên 96%; xây dựng 1 mô hình liên kết sản xuất dâu, nuôi tằm đến tiêu thụ trứng với quy mô trên 80 ha dâu, 10 ngàn hộp trứng tằm giống. Đào tạo 28 kỹ thuật viên nắm vững và ứng dụng thành thạo quy trình kỹ thuật; tập huấn cho 600 lượt nông dân với trên 90% nắm vững và ứng dụng thành thạo quy trình. Hiệu quả kinh tế đối với các hộ trồng dâu, nuôi tằm con tập trung, thu nhập bình quân sau khi trừ chi phí từ 150-300 triệu đồng/năm; đối với hộ trồng dâu, nuôi tằm lớn thu nhập bình quân sau khi trừ chi phí là 5,5 triệu đồng/tháng. 
Mô hình vườn nhân chồi giống cà phê vối mới tại huyện Lâm Hà với 50.000 cây; mô hình vườn sản xuất hạt lai đa dòng với 1.100 cây giống; mô hình vườn sản xuất hạt giống cà phê chè mới với 4.500 cây; mô hình ghép cải tạo vườn cà phê giống cũ quy mô 10 ha/10 xã với mục tiêu 3,5 tấn nhân/ha/năm; mô hình quản lý mùa vụ tổng hợp quy mô 10 ha/10 xã với mục tiêu 4 tấn nhân/ha/năm; chuyển giao 9 quy trình kỹ thuật; đào tạo 20 kỹ thuật viên; tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật cho hàng trăm lượt nông dân.
Tại huyện Đam Rông, thực hiện xây dựng mô hình thâm canh ca cao, trồng xen ca cao dưới tán vườn điều; đã phát triển vùng nguyên liệu cây ca cao với tổng diện tích 40 ha. Ngoài ra, 751 nông dân được chuyển giao quy trình kỹ thuật thu hái; 10 kỹ thuật viên được đào tạo, tập huấn kỹ thuật. Ngoài ra, đã xây dựng mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong sản xuất rau an toàn (xà lách, mướp đắng, cà tím, dưa leo) theo hướng nông nghiệp công nghệ cao quy mô 500 m2/mô hình trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số xã Đạ R’Sal, Đạ K’Nàng; đào tạo 20 kỹ thuật viên để chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật đến người dân trong khu vực.
Xây dựng mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất rau xà lách coron, súp lơ xanh, hoa cúc, lay ơn tại xã Đưng K’Nớ, huyện Lạc Dương; các mô hình trồng mới, ghép cải tạo cà phê trồng xen tiêu, mô hình nuôi heo đồng bào tại xã Gia Bắc, huyện Di Linh góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế trên một đơn vị đất canh tác, góp phần ổn định kinh tế hộ gia đình.
Trên đối tượng cây chè, dự án Xây dựng vùng chè có năng suất cao, chất lượng tốt, an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP để chế biến chè chất lượng cao phục vụ tiêu dùng và xuất khẩu, nâng cao giá trị chè Lâm Đồng do Doanh nghiệp tư nhân Phương Nam chủ trì, đã tiếp nhận, làm chủ quy trình nhân giống bằng phương pháp giâm cành; quy trình trồng mới và thâm canh 3 giống chè Kim Tuyên, Thúy Ngọc, Tứ Quý giai đoạn kiến thiết cơ bản; quy trình thâm canh 2 giống Kim Tuyên, Thúy Ngọc đạt tiêu chuẩn VietGAP; quy trình chế biến chè Oolong; đồng thời, xây dựng các mô hình trồng mới, thâm canh với diện tích trên 50 ha. Bên cạnh đó, dự án dự kiến đào tạo 10 kỹ thuật viên; tập huấn cho 300 lượt người dân.
Tại huyện Cát Tiên, dự án Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong xây dựng mô hình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số xã Đồng Nai Thượng, huyện Cát Tiên đã xây dựng các mô hình: trồng lúa nước năng suất từ 48,7-50,5 tạ/ha, tăng 162-166% về năng suất; cải tạo vườn điều cũ năng suất đạt 12,3 tạ/ha, tăng 150% về năng suất so với các hộ không tham gia mô hình; trồng mới cà phê, trồng xen cà phê trong vườn điều phát triển tốt với quy mô 3,5 ha; trồng bơ tại vườn cà phê quy mô 5,2 ha; trồng dứa xen dưới tán điều quy mô 1 ha; trồng cam canh quy mô 1 ha. Tại các mô hình, cây sinh trưởng, phát triển khá tốt. Dự án đã chuyển giao 5 quy trình kỹ thuật, đào tạo 10 kỹ thuật viên, tập huấn cho 480 lượt người.
Để góp phần nâng cao hiệu quả công tác giao khoán, quản lý và bảo vệ rừng, dự án Xây dựng mô hình sản xuất giống và trồng cây Magic-S tại vùng đệm Khu dự trữ sinh quyển thế giới Langbiang được triển khai, đã xây dựng 1,5 ha vườn trồng thuần loài Magic-S cho các hộ tham gia nhận bảo vệ rừng tại Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà và các ban quản lý rừng thuộc vùng đệm Khu dự trữ sinh quyển thế giới Langbiang; xây dựng 0,5 ha vườn trồng xen (hỗn giao) Magic-S trong vườn cà phê và 0,5 ha vườn trồng xen (hỗn giao) Magic-S dưới tán rừng. Ngoài ra, dự án đào tạo 10 kỹ thuật viên; tập huấn cho 100 lượt nông dân về các kỹ thuật trồng Magic-S, kỹ thuật chăm sóc, thu hoạch, chế biến, bảo quản. 
Với mong muốn hình thành chuỗi liên kết có hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến, nhận diện và truy xuất được nguồn gốc, các sản phẩm được dán tem truy xuất nguồn gốc trước khi ra thị trường tiêu thụ, dự án Ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật để xây dựng và vận hành chuỗi rau, củ, quả trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2018-2020 được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt thực hiện trong kế hoạch năm 2018, với mục tiêu xây dựng 11 mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất rau, củ, quả an toàn, đạt chứng nhận VietGAP; xây dựng chuỗi liên kết sản xuất rau, củ, quả an toàn cho 4 loại sản phẩm: cà chua, ớt ngọt, dâu tây, xà lách; xây dựng trung tâm sau thu hoạch: xưởng sơ chế, đóng gói các sản phẩm rau, củ, quả được đầu tư trang bị một số thiết bị tiên tiến, hiện đại, được chứng nhận HACCP để thực hiện việc sơ chế, chế biến rau, củ, quả, đóng gói trước khi đưa ra thị trường. Đồng thời, dự án thực hiện đào tạo 10 kỹ thuật viên; tập huấn kỹ thuật cho 100 lượt nông dân trong khu vực.
Về cây dược liệu
Qua các dự án nông thôn miền núi cấp Nhà nước, thành phố Bảo Lộc đã tiếp nhận 15 quy trình công nghệ nuôi trồng, bảo quản, chế biến và xử lý sau thu hoạch các loại nấm: Ngọc châm, Kim châm, Đầu khỉ, Linh chi… Xây dựng 5 mô hình sản xuất giống nấm, nuôi trồng nấm tập trung, sơ chế, xử lý bã thải; 7 mô hình sản xuất nấm phân tán trong dân mang lại hiệu quả kinh tế cao. Dự án tạo việc làm cho 50 lao động nông thôn với mức thu nhập khoảng 4,5 triệu đồng/người/tháng.
Tại huyện Đơn Dương, dự án đã xây dựng 20 nhà nuôi trồng nấm tập trung với diện tích 4.500 m2, 12 nhà nấm phân tán với diện tích 3.000 m2; đồng thời, sản xuất 900.000 bịch phôi; 591,327 tấn nấm bào ngư; 15,1 tấn nấm mèo khô và trên 11 tấn nấm các loại khác; đào tạo 8 kỹ thuật viên, tập huấn cho 270 lượt nông dân trong vùng. Dự án đã tạo sức lan tỏa cho vùng nấm Đơn Dương với việc đăng ký nhãn hiệu tập thể “Nấm Bào ngư Đơn Dương”. 
Đã xây dựng thành công 4 mô hình ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao nuôi trồng nấm Linh chi đỏ trên hỗn hợp giá thể gỗ quế và nấm Hương tại huyện Đơn Dương và Lạc Dương; chuyển giao 3 quy trình kỹ thuật cho người dân ứng dụng vào quá trình sản xuất. Từ kết quả đạt được của dự án nông thôn miền núi cấp tỉnh, cơ quan chủ trì đã chuyển giao mô hình nuôi trồng nấm Linh chi đỏ Đà Lạt thành công tại Công ty Đầu tư Sản xuất Thương mại Dịch vụ Khoa Minh (xã Đạ Nhim, huyện Lạc Dương); trong đó, hỗ trợ 2.500 bịch phôi nấm Linh chi; hướng dẫn kỹ thuật xây dựng nhà trồng nấm; nuôi trồng, chăm sóc, thu hoạch nấm Linh chi.
Đối tượng trà hoa vàng được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt triển khai dự án trồng một số loài trà hoa vàng, góp phần cung cấp nguồn cây giống trà hoa vàng thuần chủng cho người dân trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Qua dự án, hàng trăm lượt hộ nông dân được tiếp cận với kỹ thuật nhân ươm giống, trồng cây dược liệu quý, hình thành cơ sở sản xuất trà túi lọc thu mua lại sản phẩm của người dân, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, giải quyết việc làm cho người lao động, ổn định xã hội cho vùng nông nghiệp, nông thôn.
Kết quả đạt được từ các mô hình trình diễn của dự án, ban chủ nhiệm, đơn vị chủ trì/chuyển giao công nghệ, cơ quan quản lý phối hợp tổ chức tập huấn, phổ biến kết quả để người dân trong vùng dự án học tập, nhân rộng; từ đó, góp phần đổi mới cách nghĩ và cách làm của người dân để thực hiện quy trình sản xuất một cách khoa học, tạo thành vùng sản xuất nguyên liệu tập trung có lợi thế so sánh. Thực tế thể hiện rõ quá trình liên kết 4 nhà trong triển khai dự án. Đối với doanh nghiệp chủ trì thực hiện dự án, việc ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất rất cần thiết trong giai đoạn hiện nay nhằm nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng sản phẩm, hạ giá thành, hàng hóa có tính cạnh tranh cao; đồng thời, giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm. 

Số 6/2020
 

Góp ý của bạn đọc

Nhập mã bảo vệ
Hình ảnh CAPTCHA
Nhập mã Hiển thị ở trên vào hộp dưới đây
HDT HTML
HDT NewsBlog

BẢN TIN KHỞI NGHIỆP ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Số 48/2020 - 21/12/2020
Số 48/2020 Xem thêm
Số 47/2020 - 21/12/2020
Số 46/2020 - 14/12/2020
Số 45/2020 - 14/12/2020
Số 44/2020 - 02/12/2020
HDT HTML
Thống kê truy cập
  • 5.988.734
  • Đang online: 133
  • Trong tuần: 14.887
  • Trong tháng: 53.704
  • Trong năm: 712.798